Urla Belediyesi’nde denetim dosyası kabarık: Sayıştay 30 bulguya dikkat çekti

EGEPOSTASI- Urla Belediyesi’nin 2025 yılı Sayıştay Raporu’nda belediyenin mali işlemleri, taşınmazları, personel uygulamaları, ihale süreçleri ve çeşitli hizmetlerine ilişkin 30 denetim bulgusu yer aldı. Raporda, personel giderlerinin mevzuatta belirlenen sınırın üzerine çıktığı, bazı taşınmazların kira süresi sona ermesine rağmen yeniden ihale yapılmadan kullandırıldığı ve belediyeye ait araçların zorunlu mali trafik sigortası alımlarının doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirildiği belirtildi. Raporda sosyal yardım süreçlerinin mevzuata uygun yürütülmediği, belediyeye ait bir taşınmazın vakfa tahsis edilmesinin mevzuata aykırı olduğu, imara aykırı yapılarla ilgili encümen kararlarının uygulanmadığı ve belediye bünyesindeki gündüz çocuk bakım evinin giderlerinin gelirlerinden karşılanmadığı yönündeki tespitlere de yer verildi.

Personel giderleri yüzde 54,34’e ulaştı

Rapordaki bulgulardan biri, belediyenin yıllık toplam personel giderlerinin mevzuatta belirlenen sınırı aşması oldu. Şirket personeli de dahil edildiğinde 2025 yılı personel giderleri 518 milyon 150 bin 7 lira 52 kuruş olarak hesaplandı. Raporda, hesaplamaya esas alınan 953 milyon 530 bin 914 lira 49 kuruşluk tutarın yüzde 40’lık sınırının 381 milyon 412 bin 365 lira 80 kuruş olduğu belirtildi. Personel giderlerinin bu tutarı aşarak yüzde 54,34 seviyesine ulaştığı kaydedildi. Personel harcamalarının 177 milyon 579 bin 814 lira 38 kuruşunun belediye personeline, 340 milyon 570 bin 193 lira 14 kuruşunun ise şirket personeline yönelik olduğu ifade edildi. Belediyenin cevabında, hesaplamalarda yalnızca memur ve kadrolu işçilere yapılan ödemelerin esas alındığı belirtilirken Sayıştay, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı kapsamındaki şirket personeline yapılan ödemelerin de hesaba katılması gerektiğini bildirdi. Raporda, oran yasal sınırın altına inene kadar yeni personel alımı yapılmaması gerektiği vurgulandı.

Taşınmaz ihalelerinde rekabeti kısıtlayan şartlar

Belediyenin taşınmaz kiralama ihalelerine ilişkin incelemede, bazı ihalelerin şartnamelerinde katılımı kısıtlayıcı hükümler bulunduğu belirtildi. Sörf ve yelken sporu amacıyla kiraya çıkarılan taşınmazlarda, isteklilerden Türkiye Yelken Federasyonu Yelken Eğitim Merkezi Akreditasyon Belgesi ve Amatör Denizci Eğitim Merkezi sertifikası ya da bu belgelere sahip bir spor kulübüyle kullanım sözleşmesi istenmesinin katılımı sınırladığı kaydedildi. Raporda, bu şartların rekabet ve eşit muamele ilkeleri açısından sorun oluşturabileceği, tam rekabet sağlanamamasının belediye gelirlerini azaltabileceği değerlendirildi. Belgelerin ihale aşaması yerine işletme ruhsatı aşamasında istenmesinin katılımı genişletebileceği ifade edildi. Belediye, bulgu doğrultusunda gerekli işlemlerin yapılacağını bildirdi.

49 yıllık intifa hakkı başka şirkete devredildi

Belediyeye ait 3 bin 360 metrekarelik taşınmaz üzerinde, 25 Mart 1998 tarihli encümen kararıyla bir eğitim kooperatifi lehine temel eğitim okulu inşa edilmesi ve işletilmesi şartıyla 49 yıllığına intifa hakkı tesis edildi. Raporda, taahhütnamede hakkın devredilemeyeceği ve amacı dışında kullanılamayacağının belirtildiği aktarıldı. Buna rağmen kooperatifin 2 Haziran 2008 tarihli devir sözleşmesiyle hakkını başka bir şirkete devrettiği, devir sözleşmesinin belediyeyle paylaşılmadığı ve belediye tarafından gerekli denetimin yapılmadığı kaydedildi.
Sayıştay, devir işleminin taahhütnameye aykırı olduğunu belirterek ilgili taahhütname ve mevzuat kapsamında idari ve yasal süreçlerin işletilmesi ve taşınmazın tahliye edilmesi gerektiğini bildirdi. Belediye, bulgu doğrultusunda işlem yapılacağını ifade etti.

Yapım işlerinde sigorta tespitleri

Raporda, yapım işlerine ilişkin bütün riskler (all risk) sigorta poliçelerinde bazı risk kalemlerine yüzde 2’nin üzerinde muafiyet uygulandığı belirtildi. Belediye hizmet binası güçlendirme işi, muhtelif sokaklarda sathi kaplama işi ve Yaka Mahallesi parke ve bordür ile yol döşemesi işi için düzenlenen poliçelerde yüzde 10 ve yüzde 20 oranlarında muafiyetler tespit edildi. Sayıştay, bu oranların Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nde belirtilen azami yüzde 2 sınırını aştığını kaydetti. Raporda, bu uygulamanın yüklenicinin karşılaması gereken hasar tutarını artırdığı ve belediyenin karşılaşabileceği riski yükselttiği belirtildi.

Ayrıca iş artışı yapılan veya süre uzatımı verilen bazı yapım işlerinde sigorta bedellerinin ya da sürelerinin güncellenmediği tespit edildi. Raporda Denizli Mahallesi’nde yapılacak çok amaçlı yarı açık prefabrik yapı, İskele-Atatürk-Kalabak mahallelerinde parke ve bordür ile yol yapılması, Yaka Mahallesi yol işi, Barbaros Mahallesi halı saha yapımı, muhtelif sokaklarda sathi kaplama ve belediye hizmet binası güçlendirme işleri dahil çeşitli işlere ilişkin örnekler sıralandı. İş artışı ve süre uzatımlarında sigorta poliçelerinin zeyilnameyle güncellenmesi gerektiği bildirildi.

TROY kartı kullanımına uyulmadı

Raporda, belediyenin mali işlemleri ve personele yönelik kartlı ödemelerde yerli ödeme sistemi Türkiye’nin Ödeme Yöntemi (TROY) kartının kullanımına ilişkin düzenlemelere uyulmadığı belirtildi. 16 Ocak 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile getirilen düzenlemeye rağmen ödemelerin diğer kartlı ödeme sistemleri üzerinden gerçekleştirilmeye devam ettiği kaydedildi.

Sosyal yardımlarda süreç eksiklikleri

Belediyenin ayni sosyal yardımlarında kendi yönetmeliğinde belirlenen prosedürlere uyulmadığı ve başvuru sahiplerinin durumlarıyla yapılan yardımların Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının Sosyal Yardımlar Bilgi Sistemi üzerinden sorgulanmadığı ve sisteme kaydedilmediği tespit edildi. Raporda ayrıca sosyal inceleme raporlarının hazırlanmadığı, yardımları değerlendirmek ve karara bağlamak üzere kurulması gereken Değerlendirme Komisyonu’nun oluşturulmadığı ve Ekonomik Derece Puan Kriterleri formlarının doldurulmadığı belirtildi. Sayıştay, yardımların şeffaf ve objektif kriterlerle gerçek ihtiyaç sahiplerine ulaştırılması için gerekli sorgulamaların, kayıtların ve değerlendirme süreçlerinin yürütülmesi gerektiğini bildirdi.

Mali veriler Sayıştay sistemine zamanında yüklenmedi

Raporda, belediyenin 2025 hesap dönemine ait mali verilerinin ve mali tablolarının mevzuatta öngörülen sürelerde elektronik ortamda Sayıştay’a gönderilmediği kaydedildi. Sayıştay Veri Analiz Sistemi üzerinden yapılan incelemede, 28 Kasım 2025 tarihinden sonraki mali veriler ile mali tabloların 18 Mart 2026 tarihinde Birleşik Veri Aktarım Sistemi’ne yüklendiği belirtildi. Bu durumun, verilerin aylık olarak düzenli biçimde gönderilmediğini ve yıl içinde yapılacak denetimlerde belediyeye ilişkin mali verilerin zamanında ve tam olarak analiz edilmesini engellediğini ifade eden raporda, gerekli verilerin mevzuata uygun şekilde ve zamanında sisteme yüklenmesi gerektiği vurgulandı.

Belediyeye ait taşınmaz vakfa tahsis edildi

Sayıştay, belediyenin mülkiyetindeki bir taşınmazın vakfa tahsis edilmesini mevzuata aykırı buldu. Raporda, belediyelerin taşınmazlarını ilgili mevzuat çerçevesinde mahalli idareler ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarına tahsis edebileceği, dernek ve vakıflara taşınmaz tahsis edilmesinin ise bu düzenlemeler kapsamında mümkün olmadığı değerlendirildi. Belediye, cevabında tahsisin yasal dayanağı olarak 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 38 ve 75’inci maddelerini gösterdi. Sayıştay ise bu hükümlerin söz konusu tahsis işlemine dayanak oluşturmadığını belirtti.

Kira süresi biten 12 taşınmaz tahliye edilmedi

Belediyeye ait kira süresi sona ermiş kafeterya, yazıhane, dolmuş hareket merkezi, mesken, arsa ve tarla gibi toplam 12 taşınmazın tahliye edilmediği ve aynı kişilere aylık ecrimisil bedeli karşılığında kullandırılmaya devam edildiği tespit edildi. Raporda, belediye taşınmazlarının ilgili mevzuata göre ihale yoluyla kiraya verilmesi ve kira süresi sona eren taşınmazların yeniden ihale yapılmadan aynı kişilere kullandırılmaması gerektiği belirtildi.

Fazla mesai bin 758 saate kadar çıktı

Raporda, belediye bünyesinde çalışan işçilere yıllık 270 saatlik fazla çalışma sınırının üzerinde mesai yaptırıldığı kaydedildi. İncelemede, çok sayıda personelin fazla çalışma süresinin 271 saat ile bin 758 saat arasında olduğu tespit edildi. Sayıştay, fazla çalışma sürelerinin 4857 sayılı İş Kanunu’na uygun olarak düzenlenmesi gerektiğini bildirdi. Belediye, bulgu doğrultusunda gerekli işlemlerin yapılacağını belirtti.

Arazi tazminatı çizelgelerinde eksiklik

Belediye personeline ödenen arazi tazminatına dayanak oluşturan çizelgelerin mevzuatta belirtilen usule uygun doldurulmadığı ve ilgili personele genel olarak üst sınır üzerinden ödeme yapıldığı tespit edildi. Raporda, ödeme yapılan personelin hangi işlerde ve hangi görevler kapsamında çalıştığını ayrıntılı biçimde gösteren belgelerin oluşturulmadığı belirtildi. Sayıştay, tazminat çizelgelerinin gerçek durumu gösterecek şekilde hazırlanması gerektiğini kaydetti.

Zorunlu trafik sigortası alımı 103 kez doğrudan teminle yapıldı

Belediyeye ait araçların zorunlu mali trafik sigortası alımlarının ihale yapılmaksızın kısımlara bölünerek doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirildiği tespit edildi. Rapora göre 2025 yılında toplam 2 milyon 156 bin 842 lira 80 kuruş tutarındaki alım, 103 kez doğrudan temin yöntemi kullanılarak yapıldı. Sayıştay, söz konusu hizmet alımının temel ihale usulleriyle gerçekleştirilmesi gerektiğini belirtti. Belediyenin cevabında teknik nedenlerle doğrudan temin yöntemine başvurulduğu ve ihale yoluyla alım yapılamadığı ifade edildi.

Tasarruf tedbirleri kapsamında harcamalar

Raporda, belediyenin basın ve yayın hizmetleri ile temsil, tören ve ağırlama harcamalarının bir kısmının Tasarruf Tedbirleri Genelgesi hükümlerine uygun gerçekleştirilmediği belirtildi. Sayıştay, kamu harcamalarında tasarruf sağlanmasına ilişkin düzenlemelere uyulması gerektiğini kaydetti.

İmara aykırı yapılarla ilgili kararlar uygulanmadı

Kaçak veya ruhsat ve eklerine uygun olmadığı gerekçesiyle Belediye Encümeni tarafından verilen kararların yerine getirilmediği tespit edildi. Raporda, imara aykırı yapılarla ilgili yasal sürecin işletilmesi gerektiği belirtildi.

Proje hazırlanmadan yapım ihalesine çıkıldı

Sayıştay, Fen İşleri Müdürlüğü tarafından ihale edilen bazı yapım işlerinde gerekli projeler hazırlanmadan veya kesin proje olmadan ihaleye çıkıldığını tespit etti. Raporda, yapım işlerinin ilgili mevzuata uygun proje hazırlıklarının ardından ihale edilmesi gerektiği kaydedildi.

Parasal limitli alımlarda yüzde 10 sınırı aşıldı

Raporda, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21’inci maddesinin (f) bendi ve 22’nci maddesinin (d) bendi kapsamında yapılan mal ve yapım işi alımlarının yıllık toplamının, 2025 yılı bütçesine bu amaçla konulan ödeneklerin yüzde 10’unu aştığı belirtildi. Aşan kısım için Kamu İhale Kurulundan uygun görüş alınmadığı tespit edildi.

Ruhsatsız işletmeler nedeniyle gelir kaybı

Belediye sınırları içinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyet gösteren işletmeler bulunduğu ve bu durumun belediyenin gelir kaybına uğramasına neden olduğu rapora yansıdı. Sayıştay, belediyenin ruhsatlandırma ve denetim yetkileri kapsamında gerekli işlemleri yürütmesi gerektiğini belirtti.

Şirket karar defterleri belediye başkanı tarafından imzalandı

Belediyenin sermayesinin yüzde 99 ve yüzde 100’üne sahip olduğu limited şirketlerde, genel kurul kararıyla müdür olarak atanan kişiler bulunmasına rağmen şirket karar defterlerindeki kararların şirket müdürü yerine belediye başkanı tarafından imzalandığı tespit edildi. Raporda, şirketlerin yönetim ve temsilinin ilgili mevzuat uyarınca müdürler tarafından yürütülmesi gerektiği belirtildi.

Genel kurul kararı olmadan huzur hakkı ödendi

Belediyenin sermayesinin yüzde 99 ve yüzde 100’üne sahip olduğu limited şirketlerde müdürlere, genel kurul kararı bulunmadan sözleşme üzerinden huzur hakkı ödendiği kaydedildi. Sayıştay, şirket müdürlerinin mali haklarının belirlenmesinin genel kurulun devredilemez yetkileri arasında olduğunu belirtti.

Kurumsal yazışmalarda kişisel e-posta adresleri kullanıldı

Belediye personelinin kurumsal iş ve işlemlere ilişkin bazı yazışmalarda kurumsal e-posta adresleri yerine şahsi e-posta adreslerini kullandığı tespit edildi. Raporda, kurumsal iletişimin bilgi ve iletişim güvenliğine ilişkin düzenlemelere uygun yürütülmesi gerektiği ifade edildi.

İşçilerin yıllık izinleri birikti

Belediyede çalışan işçilerin yıllık ücretli izinlerinin zamanında ve düzenli kullandırılmadığı, bu nedenle birikmiş izin sürelerinin bulunduğu belirtildi. Sayıştay, çalışanların yıllık izin haklarının mevzuata uygun şekilde kullandırılması için gerekli tedbirlerin alınması gerektiğini kaydetti.

Bazı ihalelerde yaklaşık maliyet rayiç bedeli yansıtmadı

Belediyenin bazı mal ve hizmet alımları ile yapım işlerine ilişkin ihalelerinde yaklaşık maliyet tutarlarının sağlıklı belirlenmediği ve rayiç bedeli yansıtmadığı tespit edildi. Raporda, yaklaşık maliyetin ihale öncesinde fiyat araştırması yapılarak ve dayanaklarıyla birlikte hesaplanması gerektiği belirtildi.

Vekâleten görevlendirmeler genel ve sürekli hale geldi

Belediye teşkilatında müdür olarak atanan personelin önemli bir kısmının genel ve sürekli nitelikte vekâleten görevlendirildiği tespit edildi. Sayıştay, vekâleten görevlendirmenin mevzuatta belirtilen koşullara uygun yürütülmesi gerektiğini bildirdi.

Teftiş Kurulu tarafından planlı denetim yapılmadı

Belediye teşkilatında Teftiş Kurulu Müdürlüğü bulunmasına rağmen, müdürlükte görevli müfettiş tarafından belediyeye bağlı harcama birimleri ve bağlı kuruluşlarda planlı, programlı ve rapora dayalı denetim faaliyeti yürütülmediği belirtildi.

Bütçe emanetleri ödemelerinde sıra gözetilmedi

Belediyenin 320-Bütçe Emanetleri Hesabı üzerinden yaptığı ödemelerin muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre gerçekleştirilmediği tespit edildi. Raporda, kamu idarelerinin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması halinde giderlerin mevzuatta belirtilen sıra doğrultusunda ödenmesi gerektiği ifade edildi.

Dokuz yevmiye kaydı geriye dönük yapıldı

Belediyenin çeşitli tarihlerde gönderdiği birleştirilmiş veriler defterlerini inceleyen Sayıştay, geriye dönük işlem yapılan dokuz yevmiye maddesi bulunduğunu belirledi. Raporda, hatalı bir yevmiye kaydı olması durumunda geçmişe dönük kayıt yapılmaması, hatalı işlemin yeni bir muhasebe kaydıyla düzeltilmesi gerektiği ifade edildi.

Kreşin giderleri gelirlerini aştı

Belediye bünyesinde faaliyet gösteren Gündüz Çocuk Bakım Evi’ne ilişkin incelemede, işletme giderlerinin kendi gelirlerinden karşılanmadığı ve kreşin gelir-gider kayıtlarının belediyenin diğer faaliyetlerinden ayrı tutulmadığı tespit edildi. Rapora göre 2025 yılında kreş için personel gideri 8 milyon 498 bin 446 lira 46 kuruş, mal alımları 2 milyon 16 bin 322 lira, elektrik gideri 268 bin 820 lira ve su gideri 108 bin 458 lira olmak üzere toplam 10 milyon 892 bin 46 lira 46 kuruş harcama yapıldı. Kreş faaliyetlerinden elde edilen gelir ise 6 milyon 251 bin 870 lira olarak kaydedildi.

Raporda, belediyeye ait taşınmazın kullanımı ve diğer dolaylı giderlerin de kurum bütçesinden karşılandığı, bu giderlerin kreş maliyetlerine tam olarak yansıtılmadığı belirtildi. Ayrıca 2025 yılı ücret tarifesinde kreş hizmeti için herkes için aylık 10 bin lira ücret belirlendiği kaydedildi. Sayıştay, kreşin gelir ve giderlerinin muhasebe kayıtları ile mali raporlarda belediyenin diğer faaliyetlerinden ayrıştırılması, tüm işletme giderlerinin kendi gelirlerinden karşılanması ve ücret tarifesinin ilgili tebliğ ile maliyetler dikkate alınarak belirlenmesi gerektiğini bildirdi.