ESHOT’un borç yükü 10 milyara yaklaştı!

ŞİLAN KOCADAĞ/EGEPOSTASI- İzmir Büyükşehir Belediyesi’ne bağlı ESHOT Genel Müdürlüğü’nün 2025 yılı Denetim Komisyonu Raporu ortaya çıktı.

Kurumun yıl içindeki gelir-gider dengesi, bütçe gerçekleşme oranları, borç yükü ve harcama kalemlerine ilişkin dikkat çeken verilerin yer aldığı rapor, mali tabloya dair önemli ayrıntıları ortaya koydu. Gelirlerde hedefin üzerine çıkılırken, giderlerin öngörülen seviyenin altında kalması ve borçlanma yapısı raporun öne çıkan başlıkları arasında yer aldı.

GELİR BÜTÇESİ BEKLENTİLERİ AŞTI

ESHOT Genel Müdürlüğü’nün 2025 yılı Denetim Komisyonu raporu, kurumun gelir performansında dikkat çeken bir tabloyu ortaya koydu. Yılbaşında 13 milyar 300 milyon lira olarak planlanan gelir bütçesi, yılsonunda 16 milyar 492 milyon liraya ulaşarak yüzde 124 seviyesinde gerçekleşti.

Gelir kalemleri incelendiğinde “Alınan Bağış ve Yardımlar” başlığı öne çıktı. Bu kalemde 9 milyar 1 milyon liralık öngörüye karşılık 12 milyar 717 milyon lira tahsilat yapılırken, “Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri”nde 4 milyar 102 milyon liralık hedefe karşın 3 milyar 499 milyon lira gelir elde edildi. “Diğer gelirler” kaleminde ise 197 milyon 500 bin liralık tahmin 285 milyon 738 bin lira ile aşıldı.

Raporda net gelir toplamının 13 milyar 301 milyon lira olarak öngörüldüğü, ancak gerçekleşmenin 16 milyar 501 milyon liraya yükseldiği belirtildi. Ret ve iadeler düşüldüğünde kurumun 2025 yılı net geliri 16 milyar 492 milyon lira olarak kayıtlara geçti. Böylece ESHOT, yılı yaklaşık 3 milyar 192 milyon liralık bütçe hedefi üzerinde tamamladı.

GELİR KALEMLERİNDE YUKARI YÖNLÜ SEYİR

Son üç yıla ilişkin veriler, ESHOT’un gelirlerinde istikrarlı bir artış eğilimini ortaya koydu. 2023 yılında 1 milyar 396 milyon lira olan toplam gelir, 2024’te 2 milyar 303 milyon liraya, 2025’te ise 3 milyar 784 milyon liraya yükseldi.

Kalem bazında bakıldığında “Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri”nde de belirgin bir artış dikkat çekti. 2023’te 1 milyar 297 milyon lira olan bu gelir kalemi, 2024’te 2 milyar 118 milyon liraya, 2025’te ise 3 milyar 499 milyon liraya ulaştı. Böylece üç yıllık süreçte yaklaşık üç katlık bir artış gerçekleşti.

GİDERLER TAHMİNİN ALTINDA KALDI

Kurumun gider bütçesi ise yıl sonunda öngörülen seviyenin altında gerçekleşti. Yıl başında 24 milyar 200 milyon lira olarak belirlenen gider bütçesine karşılık, yıl sonu harcamaları 17 milyar 651 milyon lira oldu ve gerçekleşme oranı yüzde 72,94 seviyesinde kaldı.

En büyük gider kalemini mal ve hizmet alımları oluşturdu. Bu başlık için ayrılan 16 milyar 486 milyon liralık ödeneğin 14 milyar 562 milyon lirası kullanıldı. Personel giderlerinde 518 milyon 751 bin liralık ödeneğin 497 milyon 218 bin lirası harcanırken, SGK devlet primi ödemeleri 47 milyon 254 bin lira olarak gerçekleşti.

Faiz giderleri 479 milyon 899 bin lira olurken, borç verme kalemi 300 milyon lira olarak kayıtlara geçti. Sermaye giderlerinde ise 5 milyar 163 milyon liralık ödeneğe rağmen 1 milyar 734 milyon liralık harcama yapıldı. Cari transferler 29 milyon 670 bin lira olurken, yedek ödenek kaleminde harcama yapılmadı.

BORÇ YÜKÜ 10 MİLYARA YAKLAŞTI

Kurumun kısa ve uzun vadeli borç toplamı 9 milyar 90 milyon lira olarak hesaplandı. Buna göre 6 milyar 250 milyon liralık kısa vadeli borç ile 2 milyar 840 milyon liralık uzun vadeli borç, toplam yükü oluşturdu. Raporda ayrıca dış borç bulunmadığı bilgisine yer verildi.

BORÇ ÖDEME TAKVİMİ NETLEŞTİ

ESHOT’un 2026-2029 dönemini kapsayan borç ödeme planı da raporda yer aldı. Buna göre kurum, dört yıllık süreçte toplam yaklaşık 1 milyar 552 milyon lira kredi borcu ödeyecek. Bu tutarın 928 milyon 549 bin lirası anapara, 594 milyon 319 bin lirası faiz ve 29 milyon 715 bin lirası BSMV’den oluşuyor.

En yüksek ödeme 2026 yılında gerçekleşecek. Bu yıl yaklaşık 821 milyon 917 bin lira ödeme yapılırken, sonraki yıllarda borç yükü kademeli olarak azalacak ve 2029’da 11 milyon 754 bin liraya kadar gerileyecek.

GELİR VE GİDERDE SAPMA

Raporda, gelirlerin 13 milyar 300 milyon liralık tahmine karşılık 16 milyar 492 milyon liraya ulaştığı ve yüzde 124’lük gerçekleşme sağlandığı belirtildi. Giderlerde ise 24 milyar 200 milyon liralık öngörüye karşın 17 milyar 651 milyon lira harcama yapıldığı ve yüzde 72,94’lük bir gerçekleşme oranı oluştuğu ifade edildi. Buna göre bütçede gelir ve gider kalemlerinde önemli sapmalar yaşandığı, ancak bütçenin Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu çerçevesinde hazırlandığı vurgulandı.