ABD-İran hattında barış sağlanacak mı? Trump tarih verdi, İran'dan açıklama geldi

ABD Başkanı Donald Trump, ABD ile İran'ın bugün yeni bir anlaşma imzalayacağını açıkladı. Trump, anlaşmanın Tahran'ın nükleer silah edinmesini engelleyeceğini ve Hürmüz Boğazı'nın uluslararası deniz trafiğine yeniden açılmasını sağlayacağını öne sürdü.

"İRAN NÜKLEER SİLAH ÜRETMEYECEK"
Trump'ın açıklamalarının ardından gözler İran'a çevrilmişken üst düzey İranlı bir yetkili Reuters'a yaptığı açıklamada, Tahran'ın nükleer silah üretmeyeceğini kabul ettiğini söyledi.

Reuters'a konuşan İranlı yetkili, "ABD ile yapılan taslak mutabakat zaptı kapsamında, Tahran nükleer silah üretmeyeceğini ve edinmeyeceğini kabul etti. Hürmüz Boğazı tüm ticari gemilere derhal yeniden açılacak, ABD ise İran'a yönelik deniz ablukasını kaldıracak" dedi.

Yetkili ayrıca, ABD'nin nihai anlaşmaya varılana kadar İran'a herhangi bir yeni yaptırım uygulamayacağını kabul ettiğini ve ABD'nin İran'ın dondurulmuş varlıklarından 25 milyar dolarlık miktarı serbest bırakacağını söyledi.

KALİBAF: TAAHHÜTLER YERİNE GETİRİLMEDİKÇE MEVCUT YOLDA DEVAM ETMEK İMKANSIZ
İran'ın baş müzakerecisi Muhammed Bakır Kalibaf ise bugün yaptığı açıklamada, İsrail'in Beyrut'un güneyine düzenlediği saldırının, ABD'nin ya taahhütlerini yerine getirme iradesinden ya da bunu yapma yeteneğinden yoksun olduğunu gösterdiğini söyledi.

Kalibaf, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, taahhütler yerine getirilemediği takdirde mevcut yolda devam etmenin imkansız olacağını belirtti.

TRUMP NE DEMİŞTİ?
Trump, sahibi olduğu sosyal medya platformu Truth Social'da dün akşam yaptığı paylaşımında, İran'ın "artık nükleer silah istemediğini ve satın alma, geliştirme ya da başka herhangi bir yolla nükleer silaha sahip olmayacağını" söyledi.

Trump açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

"Anlaşmanın yarın imzalanması planlanıyor ve imzanın hemen ardından Hürmüz Boğazı TÜM gemilere AÇILACAK. İran ile ilişkimiz, önceki yönetimlerin sahip olduğundan çok daha farklı ve çok daha iyi bir noktada... Umarım bu süreç hızlı, kolay ve sorunsuz şekilde ilerler. Eğer ilerlemezse, umarım bir daha asla kullanmak zorunda kalmayacağımız nihai bir alternatifimiz var."

İran, ABD ve arabulucu ülkeler ise daha önce dün yaptıkları açıklamalarda, Orta Doğu'da üç aydır devam eden savaşı sona erdirecek ön barış anlaşmasının günler içinde imzalanabileceğini belirtmişti. Ancak taraflar anlaşmanın zamanlaması ve içeriği konusunda farklı açıklamalar yaptı.

Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, İslamabad'ın 24 saat içinde elektronik imzaya hazırlanacağını, ardından gelecek hafta teknik düzeyde görüşmeler yapılacağını söyledi.

Şerif sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, "Hiç olmadığımız kadar bir barış anlaşmasına yakınız. Bu tarihi barış anlaşmasının kalıcı barış için güçlü bir temel oluşturacağından eminiz" ifadelerini kullandı.

Ancak İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi daha temkinli bir açıklama yaptı.

Bekayi, "Mutabakat zaptının imzalanacağı kesin tarihi bekleyip görmemiz gerekiyor. Ancak bu tarih yarın olmayacak. Önümüzdeki günlerde gerçekleşme ihtimali göz ardı edilemez" dedi.

İRAN BASINI: NİHAİ KARAR VERİLMEDİ
İran'ın, ABD ile imzalanması muhtemel mutabakat zaptına ilişkin teknik, siyasi ve hukuki incelemelerini sürdürdüğü ve henüz nihai kararın verilmediği belirtildi.

İran'ın yarı resmi Fars Haber Ajansının, müzakere heyetine yakın bir kaynağa dayandırdığı haberinde, Tahran'ın mutabakat zaptına ilişkin henüz nihai bir sonuca ulaşmadığı ve incelemelerin sürdüğü ifade edildi.

Haberde, değerlendirmelerin teknik, siyasi ve hukuki yönden devam ettiği, İran'ın mutabakat zaptına ilişkin kararını ulusal çıkarların korunması, kırmızı çizgilerin muhafaza edilmesi ve gerekli güvencelerin sağlanması çerçevesinde alacağı vurgulandı.

TANSİYON YÜKSELMİŞTİ
Son günlerde İran ile İsrail ve ABD arasındaki çatışmalar, nisan ayında ateşkesin başlamasından bu yana en yoğun seviyesine ulaştı.

Trump, perşembe günü İran'ın petrol ihracat terminali Harg Adası'nı ele geçirmekle ve yeni saldırı dalgası başlatmakla tehdit etmiş, ardından aniden diplomatik bir ilerleme sağlandığını öne sürmüştü.

ABD Başkanı, taslak anlaşmanın "İran liderliğinin en üst düzeyi tarafından onaylandığını" söylemişti.

Çatışmalar boyunca Trump yaklaşık 40 kez anlaşmanın tamamlanmak üzere olduğunu iddia etti; ancak bu açıklamaların ardından İran'a yönelik yeni saldırı tehditleri savurmaya devam etti.

İKİ TARAF DA KARŞI TARAFIN TAVİZ VERDİĞİNİ SAVUNUYOR
ABD ve İran'daki yetkililer, olası anlaşmayı kendi ülkeleri açısından bir başarı olarak göstermeye çalışıyor ve karşı tarafın önemli tavizler verdiğini savunuyor.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, cuma günü devlet televizyonunda yaptığı açıklamada, taslak anlaşmanın İran'ın çatışmadan daha güçlü çıktığını gösterdiğini söyledi.

Arakçi, "İran, ABD ile yapılan savaşın galibidir" dedi.

Bu açıklamalardan saatler sonra ABD güçleri, Hürmüz Boğazı'na doğru ilerleyen çok sayıda İran yapımı tek yönlü saldırı İHA'sını düşürdü.

Savaş öncesinde dünya petrol ve sıvı doğalgaz arzının yaklaşık beşte birinin geçtiği kritik su yolu olan Hürmüz Boğazı, çatışmaların başlamasından birkaç gün sonra İran tarafından büyük ölçüde ticari gemi trafiğine kapatılmıştı.