Yeni asgari ücret işsizlik maaşlarına nasıl yansıyacak?

Asgari ücret yüzde 54.7 oranında artırılarak net 8.506,80 TL’ye çıkartıldı. Asgari ücretteki artış ile birlikte işsizlik ödeneğinin alt ve üst sınırları da artacak. Peki şu anda işsizlik ödeneği almakta olan 400 bini aşkın kişiden kimler bu artıştan yararlanabilecek?

Ekonomi 24.12.2022, 10:01
Yeni asgari ücret işsizlik maaşlarına nasıl yansıyacak?

Habertürk’ten Ahmet Kıvanç’ın haberine göre; Yeni yılda brüt asgari ücret 10.008 TL, net asgari ücret ise 8.506,80 TL olarak uygulanacak. Asgari ücret 2022’nin temmuz ayına göre yüzde 54,7, ocak ayına göre ise yüzde 100 oranında arttı. Asgari ücret, çalışanların eline geçen kazancın yanı sıra birçok başka unsuru da etkiliyor. Bunlar arasında işsizlik ödeneği ve kısa çalışma ödeneği de yer alıyor. Kasım ayında Türkiye İş Kurumu’ndan 408 bin 805 kişi işsizlik ödeneği aldı.

İşsizlik ödeneği, Sosyal Güvenlik Kurumu’na (SGK) bildirilen prime esas kazancın son 4 aylık ortalamasının yüzde 40’ı üzerinden bağlanıyor. Prime esas kazanç genel olarak bordrodaki brüt ücret üzerinden gösteriliyor. Her ne kadar 4 aylık ücretin yüzde 40’ı oranında işsizlik maaşı bağlanıyorsa da kişinin kazancı ne olursa olsun işsizlik maaşı brüt asgari ücretin yüzde 80’ini aşamıyor.

Bu yılın temmuz – aralık döneminde brüt asgari ücret 6.471 TL olarak uygulandı. Buna göre, halen en düşük işsizlik maaşı damga vergisi kesildikten sonra 2.568,75 TL olarak ödeniyor. Yeni yılda ise en düşük işsizlik maaşı 3.972,82 TL’ye yükselecek.

Yukarıda da belirttiğimiz gibi, işsizlik ödeneğinin tavanı brüt asgari ücretin yüzde 80’i ile sınırlı bulunuyor. Şu an itibarıyla işsizlik ödeneğinde 5.137,50 TL tavan uygulanıyor. Ocak ayından itibaren ise işsizlik maaşının tavanı damga vergisi hariç 7.945,63 TL’ye yükselecek.

SON 4 AYLIK BRÜT ÜCRETİ 12.942 TL’NİN ÜZERİNDE OLANLAR ETKİLENECEK

Öncelikle şunun altını çizelim. Yeni yılda işsizlik maaşında yapılacak artış, şu an işsizlik maaşı almakta olanların hepsinin maaşında otomatik olarak artış olacağı anlamına gelmiyor.

Daha açık ifade etmek gerekirse, halen işsizlik ödeneği almakta olanlardan, işsiz kalmadan önceki son 4 aylık ortalama brüt ücreti 12.942 TL’nin altında olanların işsizlik maaşı değişmeyecek. Aynı tutarda işsizlik ödeneği almaya devam edecekler. Çünkü bu kişiler, brüt ücretlerinin yüzde 40’ına karşılık gelen işsizlik ödeneğini tam olarak alabiliyorlar.

İşsiz kalmadan önceki son 4 aylık ortalama brüt ücreti 12.942 TL’nin üzerinde olanlar ise tavan uygulamasına takıldıklarından ücretlerinin karşılığı olan yüzde 40 oranındaki işsizlik ödeneğini tam olarak alamıyorlar. Bu durumdaki kişiler, kalan işsizlik ödeneklerini zamlı olarak alacaklar.

Bunu bir örnekle açıklayalım. Örneğin işsiz kalmadan önceki 4 aylık ortalama brüt ücreti 20 bin TL olan bir kişi normalde brüt 8 bin TL işsizlik ödeneğine hak kazanıyordu. Fakat işsizlik ödeneği tavanı 5.137,50 TL olduğu için, işsizlik maaşı da bu tutar üzerinden bağlandı.

Örneğimizdeki kişinin 10 aylık işsizlik ödeneği alma hakkı bulunduğunu ve 3 aylık ödeneğini aldığını varsayalım. Bu kişi ocak ayından itibaren kalan 7 aylık işsizlik ödeneğini brüt 8 bin TL üzerinden alacak. Bundan 60,72 TL damga vergisi kesilecek ve kendisine net olarak 7.939,28 TL ödenecek.

KISA ÇALIŞMA ÖDENEĞİ DE ETKİLENECEK

Kısa çalışma ödeneği de son 12 aylık ortalama brüt ücretin yüzde 60’ı üzerinden hesaplanıyor. KÇÖ’de de asgari ücretin yüzde 150’si oranında tavan uygulanıyor. Temmuz – aralık döneminde 9.706,50 TL tavan uygulandı. Yeni asgari ücretle birlikte gelecek yıl KÇÖ tavanı 15.012 TL’ye yükselecek.

Pandemi döneminde bazı aylarda 3,3 milyon kişiye kadar ulaşan KÇÖ alanların sayısı, kasım ayında sadece 1.104 kişi oldu. KÇÖ’deki tavan artışından yararlanacak kişi sayısının da buna bağlı olarak çok düşük olacağı tahmin ediliyor.

DAMGA VERGİSİ UYGULAMASINA SON VERİLSİN

İşsizlik ödeneği ve kısa çalışma ödeneğinden binde 7,59 oranında damga vergisi alınıyor. Bu yıl işsizlik ödeneğinden alınan damga vergisi aylık 19,65 TL ile 39,30 TL arasında değişti. Gelecek yıl ise aylık 30,38 TL ile 60,76 TL arasında damga vergisi alınacak.

Kısa çalışma ödeneğinden ise gelecek yıl aylık 76 TL ile 114 TL arasında değişen tutarda damga vergisi kesilecek.

Devlet için önemli bir gelir teşkil etmeyen söz konusu tutarlar, işsiz vatandaşların ailesine götüreceği birkaç ekmek anlamına geliyor. İşsizlik ödeneği ve kısa çalışma ödeneğinden alınan damga vergisinin kaldırılması gerekir.

İŞSİZLİK MAAŞI ALMA KOŞULLARI NELERDİR?

İşsizlik maaşı alabilmek için, son 3 yılda en az 600 gün prim ödenmesi ve son 120 gün hizmet akdiyle çalışılması gerekiyor. İş akdinin feshedildiği tarihten itibaren 30 gün içinde başvuranlar hak ettikleri işsizlik maaşını tam olarak alıyor. Gecikmeli başvuranların ödenek alma süresi ise geciktikleri süre kadar azalıyor.

İşsizlik ödeneğine hak kazanabilmek için ayrıca, hizmet akdinin ya işverence sona erdirilmesi ya da işçi tarafından “haklı” bir nedene dayalı olarak feshedilmesi koşulu aranıyor. İşyerinin el değiştirmesi veya başkasına geçmesi, kapanması veya kapatılması, işin veya işyerinin niteliğinin değişmesi nedenleriyle işten çıkarılmış olanlar da işsizlik ödeneği alabiliyorlar.

Yorumlar (0)
banner115
banner83
banner84
banner114
Namaz Vakti 28 Ocak 2023
İmsak 06:49
Güneş 08:14
Öğle 13:29
İkindi 16:11
Akşam 18:35
Yatsı 19:54
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 19 45
2. Fenerbahçe 19 41
3. Beşiktaş 19 38
4. Başakşehir 19 37
5. Trabzonspor 19 35
6. Adana Demirspor 19 34
7. Konyaspor 19 27
8. Kayserispor 19 26
9. Alanyaspor 20 25
10. Karagümrük 19 22
11. Ankaragücü 19 22
12. Giresunspor 19 21
13. Gaziantep FK 19 19
14. Kasımpaşa 19 19
15. Antalyaspor 18 18
16. Sivasspor 19 18
17. Hatayspor 18 17
18. İstanbulspor 19 15
19. Ümraniye 19 14
Takımlar O P
1. Eyüpspor 20 41
2. Samsunspor 20 38
3. Keçiörengücü 20 36
4. Bodrumspor 20 35
5. Pendikspor 20 34
6. Rizespor 20 34
7. Bandırmaspor 20 34
8. Boluspor 20 33
9. Sakaryaspor 20 31
10. Göztepe 21 30
11. Manisa FK 19 28
12. Adanaspor 20 22
13. Tuzlaspor 20 19
14. Altay 20 18
15. Erzurumspor 20 18
16. Altınordu 20 16
17. Ö.K Yeni Malatya 20 13
18. Denizlispor 20 12
19. Gençlerbirliği 20 10
Takımlar O P
1. Arsenal 19 50
2. M.City 20 45
3. Newcastle 20 39
4. M. United 20 39
5. Tottenham 21 36
6. Brighton 19 31
7. Fulham 21 31
8. Brentford 20 30
9. Liverpool 19 29
10. Chelsea 20 29
11. Aston Villa 20 28
12. Crystal Palace 20 24
13. Nottingham Forest 20 21
14. Leicester City 20 18
15. Leeds United 19 18
16. West Ham United 20 18
17. Wolves 20 17
18. Bournemouth 20 17
19. Everton 20 15
20. Southampton 20 15
Takımlar O P
1. Barcelona 17 44
2. Real Madrid 17 41
3. Real Sociedad 18 38
4. Atletico Madrid 18 31
5. Villarreal 18 31
6. Real Betis 17 28
7. Osasuna 18 28
8. Athletic Bilbao 18 26
9. Rayo Vallecano 18 26
10. Mallorca 18 25
11. Almeria 19 22
12. Girona 18 21
13. Valencia 17 20
14. Espanyol 19 20
15. Sevilla 18 18
16. Getafe 18 17
17. Celta Vigo 18 17
18. Real Valladolid 18 17
19. Cadiz 18 16
20. Elche 18 6