Anayasa’da ‘sistem değişikliği’ istisnası yok: Erdoğan'ın adaylığı ‘erken seçim’ sinyali mi?

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın geçtiğimiz haftalarda 2023 seçimlerinde cumhurbaşkanı adayı olacağını açıklamasının ardından siyasette yeni bir tartışmanın kapısı açıldı. Bazı kesimler, Erdoğan'ın cumhurbaşkanlığında 2. dönemi olduğu için 3. kez aday olmayacağını söylerken Cumhur İttifakı kanadı ise system değişikliği öne sürüyor. Öte yandan; tartışmaları değerlendiren Ege Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Uluslararası İlişkiler Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Tanju Tosun, konuya ilişkin anayasa hükümlerine dikkat çekerken Anayasa’nın adaylık konusunda system değişikliği konusunda istisnai bir maddesi bulunmadığını belirtti. Tosun ayrıca Meclis kararıyla erken seçime gidilmesi durumunda Erdoğan'ın yeniden aday olabileceğini söyledi.

Politika 21.06.2022, 10:14 21.06.2022, 10:24
Anayasa’da ‘sistem değişikliği’ istisnası yok: Erdoğan'ın adaylığı ‘erken seçim’ sinyali mi?

TENZİLE AŞÇI/EGEPOSTASI- Türkiye’de şimdiden 2023’te yapılması planlanan seçimi tartışılırken Cumhurbaşkanı ve AK Parti Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan, geçtiğimiz hafta partisinin İzmir İl Danışma Kurulu toplantısında, 2023 cumhurbaşkanlığı seçimlerinde aday olduğunu resmi olarak açıklamıştı.

Erdoğan, adaylığını "Ha bire Cumhur İttifakı’nın adayı belli olsun diyorsun. İşte söylüyorum; Cumhur İttifakı’nın adayı Tayyip Erdoğan" ifadeleriyle duyurmuştu. 

Erdoğan'ın adaylık açıklamasının ardından ise kamuoyunda Erdoğan'ın 3. kez cumhurbaşkanı adayı olup olamayacağı sorusu gündeme geldi. 

Erken seçimle ilgili tartışmalar sürerken, kimi hukukçular, bugüne kadar girdiği bütün seçimleri kazanan Recep Tayyip Erdoğan'ın, anayasa değişikliği olmadan bir kez daha cumhurbaşkanlığına aday olamayacağını savunuyor.

Bazı hukukçular ve siyasiler, Anayasa'da bir kişinin "iki kereden fazla cumhurbaşkanı seçilemeyeceği" hükmünü gerekçe göstererek Erdoğan'ın üçüncü kez aday olamayacağını savunurken, iktidar kanadı ve ittifak ortağı MHP, başkanlık sistemine veya Türkiye'deki ismiyle "Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemine" göre 2018'de ilk kez cumhurbaşkanı seçildiği için Erdoğan'ın bir sonraki seçimde aday olmasının önünde bir engel olmadığı görüşünü savunuyor.

Öte yandan; tartışmaları değerlendiren Ege Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Uluslararası İlişkiler Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Tanju Tosun, konuya ilişkin anayasa hükümlerine dikkat çekerken Anayasa’nın adaylık konusunda system değişikliği konusunda istisnai bir maddesi bulunmadığını belirtti.

“SEÇİMLERİN YENİLENMESİNE KARAR VERİLMESİ HALİNDE…” 

Erdoğan'ın aday olup olamayacağı konusuna ilişkin 1982 Anayasası’ndaki cumhurbaşkanlığı seçimlerine ilişkin maddelere dikkat çeken Tosun, “Bu düzenlemeler konuya ilişkin hukuki referans maddeleridir. 101.madde bir kimsenin en fazla iki defa Cumhurbaşkanı seçilebileceğini düzenlerken, 116. maddede  cumhurbaşkanının ikinci döneminde Meclis tarafından seçimlerin yenilenmesine karar verilmesi halinde, cumhurbaşkanı bir defa daha aday olabilir şeklinde açık amir hüküm vardır. Cumhurbaşkanı Seçimi Kanunu’nun seçim dönemi ve seçim döneminin başlangıcı ve seçimlerin tamamlanmasını düzenleyen 3.maddesine göre de bir kimse en fazla iki defa cumhurbaşkanı seçilebilir. Ancak Cumhurbaşkanının ikinci döneminde Meclis tarafından seçimlerin yenilenmesine karar verilmesi halinde cumhurbaşkanı bir defa daha aday olabilir hükmü mevcuttur” dedi.

“MECLİS SEÇİMİN YENİLENMESİNE KARAR VERMELİ” 

Seçim kanununa göre cumhurbaşkanının yeniden aday olamayacağını belirten Tosun, “2007 öncesinde cumhurbaşkanı 7 yıl için bir kez seçilirken, 2007’de yapılan değişiklikle 2. kez seçilme imkanı tanınmıştır. 2007 değişiklikleriyle yeni bir Anayasa yapılmayıp sadece kimi maddelerinde değişiklik getirildiği ve 2017 Anayasa değişikliği ile 2018 yasa değişikliği de bu konuda herhangi bir istisna getirilmediği için, Anayasa hukukçusu İbrahim Kaboğlu’nun da belirttiği gibi, hükümet sistemini değiştiren Anayasa değişikliği, ad olarak aynı makam için sayım yoluyla belirlenen süre kaydını değiştirmez şeklindeki değerlendirmeye ben de katılıyorum. Bunun anlamı; mevcut Anayasa ve Cumhurbaşkanı seçim kanununa göre cumhurbaşkanı yeniden aday olamaz. Bunun tek istisnası 116.maddede öngörüldüğü şekliyle meclis tarafından seçimlerin yenilenmesine karar verilmesidir” diye konuştu.

“ERKEN SEÇİMDEN SÖZ EDEBİLMEK İÇİN…”

Erdoğan'ın adaylığının erken seçim sinyali olup olmadığı konusu tartışılırken bunun Meclis kararına bağlı olduğunun altını çizen Tosun, “Sayın Erdoğan'ın aday olabilmesi için tek yolun erken seçim olduğu söylemi ancak seçimlerin yenilenmesine Meclis tarafından karar verilmesi durumunda geçerlidir. Çünkü, Anayasanın 116.maddesindeki hüküm ‘Cumhurbaşkanının seçimlerin yenilenmesine karar vermesi halinde TBMM genel seçimi ile Cumhurbaşkanlığı seçimi birlikte yapılır’ şeklindedir.  Cumhurbaşkanının yenileme yetkisini kullanması durumunda 3.kez aday olabileceğine ilişkin bu maddede herhangi düzenleme yoktur. Sayın Erdoğan'ın adaylık açıklamasına bağlı bir erken seçimden sözedebilmek için bu anlamda Meclis’in bu konuda yenileme kararı alma zorunluluğu vardır” ifadelerini kullandı.
 
 

Yorumlar (0)
banner83
32
parçalı az bulutlu
banner84
banner82
Namaz Vakti 29 Haziran 2022
İmsak 03:53
Güneş 05:43
Öğle 13:20
İkindi 17:14
Akşam 20:47
Yatsı 22:28
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 38 64
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 38 57
9. Adana Demirspor 38 55
10. Sivasspor 38 54
11. Kasımpaşa 38 53
12. Hatayspor 38 53
13. Galatasaray 38 52
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 38 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 38 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 38 93
2. Liverpool 38 92
3. Chelsea 38 74
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 69
6. M. United 38 58
7. West Ham United 38 56
8. Leicester City 38 52
9. Brighton 38 51
10. Wolverhampton Wanderers 38 51
11. Newcastle 38 49
12. Crystal Palace 38 48
13. Brentford 38 46
14. Aston Villa 38 45
15. Southampton 38 40
16. Everton 38 39
17. Leeds United 38 38
18. Burnley 38 35
19. Watford 38 23
20. Norwich City 38 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 38 73
3. Atletico Madrid 38 71
4. Sevilla 38 70
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 38 62
7. Villarreal 38 59
8. Athletic Bilbao 38 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 38 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Elche 38 42
14. Espanyol 38 42
15. Getafe 38 39
16. Mallorca 38 39
17. Cadiz 38 39
18. Granada 38 38
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 38 31