Mimarlar Odası Başkanı Kahraman: Talihsiz ve aceleci bir karar

İzmir’de yaşanan deprem sonrası birçok bina hasar gördü. Hasar gören binalar arasında İzmir Büyükşehir Belediyesi binası da, yıkılarak yerine hükümet binası ile uyum içinde olabilecek daha az katlı bir bina yapılacağı belirtilmişti. Bunun üzerine açıklama yapan Mimarlar Odası İzmir Şube Başkanı Dr. İlker Kahraman, yapılması gerekenleri ve önerilerini madde madde sıraladı.

İzmir 11.12.2020, 09:28 11.12.2020, 09:28
Mimarlar Odası Başkanı Kahraman: Talihsiz ve aceleci bir karar

Mimarlar Odası İzmir Şube Başkanı Dr. İlker Kahraman, deprem sonrası hasar gören İzmir Büyükşehir Belediyesi binasının kent belleği açısından değerli olduğunu belirterek, yıkılmasına karşı çıktı. Kent kimliğini koruyacak şekilde mutlaka güçlendirme çalışması yapılması gerekir dedi.

Kahraman “İzmir Atatürk Meydanı ve meydandaki yapılar kent belleği açısından değerlidir. İzmir Atatürk Meydanı’nı ( Konak Meydanı’nı) tanımlayan, ölçeğini belirleyen önemli odaklardan birisi de İzmir Büyükşehir Belediyesi hizmet binasıdır. Bina; zemin ve üstü kotlarda kentliyi kamusal mekâna ortak eden boşluk çözümleri ile ve de belediye kurumunun varlık sebebi olan ‘Halkla birlikte kente hizmet’ anlayışının mekansal temsilidir. Ayrıca kentin diğer kamu yapıları arasında özel bir yere ve etki katkı değerine sahiptir. İzmir Büyükşehir Belediyesi hizmet binasının mimari projeleri 1966 yılında açılan ‘Mimari Proje Yarışması’ sonucu elde edilmiştir. Yarışma Jürisi, Profesör Utarit İzgi, Dr. Muhteşem Giray, Muhlis Türkmen, Affan Karaca ve Emin Ertam gibi şu anda da isimlerini saygıyla andığımız, zamanının seçkin isimlerinden oluşturulmuştur. Birinci olan proje Özdemir Arnas - Altan Akı - Erhan Demirok’tan oluşan mimari gruba aittir. Bu yapının yıkılması gibi önemli bir meselenin enine boyuna tartışılmadan “Yıkılması ve hükümet konağı binaları ile bütünleşen bir yapı yapılması” şeklinde yapılan açıklamayı talihsiz ve aceleci bir açıklama olarak görüyoruz. Binanın güçlendirilerek korunması ve değerlendirilmesi görüşündeyiz. Bu görüşümüzü oluşturmamızda etkili olan maddeleri sıralamak isteriz. 

1975 yönetmeliğine göre yapılan ve Az-Orta hasarlı olan bütün binalar yıkılsın

Birincisi, İzmir Büyükşehir Belediyesi hizmet binası 1975 yönetmeliğinin tüm şartlarını sağlamaktadır. Az-Orta hasar verilmiş bu bina yıkılacak ise 1975 yönetmeliğine göre inşa edilmiş az-orta hasar verilmiş tüm binalar yıkılmalıdır. Binanın statik mühendisi Uğur Belger ile arkadaşı inşaat mühendisi Osman Akbaşak ile konuştuk. Kendilerinin aktarımı ile bina her ne kadar 75 yönetmeliğinden önce yapılmış olsa da 75 yönetmeliğinin tüm şartlarını yerine getirmektedir. Yönetmelik binanın salınmasına izin vermektedir ve bu nedenle bina esnek- elastik yapılmıştır. Binanın hesaplarına ait 4 cilt 1500 sayfa raporun orijinalleri belediyeye teslim edilmiştir. Bu rapor üzerinden istenildiğinde güçlendirme hesabı rahatlıkla yapılabilir. 9 Eylül Üniversitesi'nin yaptığı bir performans analizi vardır. (Bu çalışma ile güçlendirme projesi hazırlatılabilir.) Son deprem yönetmeliğinin koordinatörü Prof. Dr. Nuray Aydınoğlu’nun danışmanlığında temelleri de kapsayan bir ön çalışma yaptırılmıştır ancak sonlandırılamamıştır. İzmir Büyükşehir Belediye Binasından 28 yıl önce 1950 yılında Pasaport semti kıyısında benzer bir zemin yapısında inşa edilmiş olan Eski Merkez Bankası (günümüzde KEY Otel) 2011 yılında zemini ve taşıyıcı sistemi güçlendirilerek otel olarak yeniden işlevlendirilmiş ve halen hizmet vermeye devam etmektedir. Görülmektedir ki, binanın güçlendirilmesi olasıdır. 

Kontrolsüz boşluk oluşacaktır

İkincisi yıkım gerçekleşirse İzmir Atatürk Meydanı tanımsız hale gelecektir. İzmir Atatürk Meydanı (Konak Meydanı) çok değerli mimarımız Ersen Gürsel tarafından tasarlanmıştır. İzmir kent tarihi içinde önemli bir yeri bulunan Konak Meydanı, Sarı Kışla'nın 1957'de yıkılmasıyla tanımsız ve belirsiz hale gelmiştir. Bu belirsizlik Sayın Ersen Gürsel’in tasarımı ile 2003 yılında sona ermiştir. Büyükşehir binasının yıkılması meydanın büyümesine %10 oranında bile katkı sağlamayacaktır. İzmir Saat Kulesi’nin içinde yer aldığı kentsel ve kamusal boşluğu tanımlayan İzmir Büyükşehir Belediye binasının ortadan kalkacak olması, meydanın yeniden kontrolsüz ve uçsuz bucaksız bir boşluğa dönüşmesine neden olacaktır. Görüşme yaptığımız Ersen Gürsel; belediye hizmet binasının müelliflerinin üniversiteden sınıf arkadaşları olduğunu ve yapının o döneme ait yarışmalar içinde en nitelikli yapılardan birisi olduğunu söylemiştir. Bu nedenle de meydan tasarlanırken bu yapıyı dikkate aldığını belirtmiştir. 

Belediye binası bir kültür mirasıdır

Üçüncüsü, bina yarışma ile elde edilmiş kültür mirasıdır. Binanın korunması sayesinde bölgede farklı tarihsel katmanlardan izler bulunması sağlanacaktır. Tarihi Kemeraltı Çarşısı’nın ve Konak semtinin sahip olduğu çok katmanlı kültürel iz ve bellekten modern mimarlık mirasının silinmesi İzmir’in “modern” kimliğini zedeleyecek, bölgedeki diğer önemli modern mimarlık miras örneklerinin yok edilmesine emsal oluşturacaktır. 

Dördüncüsü, bina yıkılır ise kentin en önemli meydanında sadece merkezi hükümete ait binalar kalacak yerel yönetime ait temsiliyet zayıflayacaktır.
1950'lerde yapılmış olan kent planları, Konak Meydanı çevresinde var olan yönetici merkez işlevlerinin gelişmesi kararını önermiştir. İzmir Büyükşehir Belediye Binası, İzmir Atatürk Meydanı’nın 19. yüzyıl ortasından itibaren kentin “yönetim merkezi” olarak oluşmasında, bilinmesinde ve sürdürülmesinde aktif rol alan önemli bir yönetim binasıdır. Katipoğlu Konağı (1804) ile başlayan, Sarı Kışla (1829), Katipoğlu Konağı yerine inşa edilen İzmir Hükümet Konaıı (1872), İzmir Saat Kulesi (1901), İzmir Hapishanesi (1912), uzun yıllar İzmir Adliyesi’ne ev sahipliği yapan İzmir SSK Blokları (İzmir Konak İş Sitesi, 1970), İzmir Hükümet Konağı Hizmet Binaları (1972) ve son olarak İzmir Büyükşehir Belediyesi Binası’nın (1978) inşası, Konak ilçesinin kentin “yönetim merkezi” olarak biçimlenmesinde etkili olmuştur. Ayrıca sembolik olacağı düşünülen bu binanın hangi tasarım parametreleri ile yapılacağı belirsizdir. Yeşil alanda kalmakta olan parselde yeniden yapılaşmak da yürürlükteki plana göre mümkün değildir.

Kültürpark kentliye bırakılmalıdır

Beşincisi, İzmir Büyükşehir Belediyesi hizmet binası en kısa zamanda kalıcı yerine geçmelidir. Bazı birimlerin Kemeraltı içinde değerlendirilmesi önerisini destekliyoruz. Sayın Sıtkı Şükürer, belediye hizmet binasının tarihi alan içerisinde bu amaca uygun olabilecek Tevfik Paşa konağı, Albayrak pasajı, Alga binası gibi binalara taşınmasını önermiştir. Bu, Kemeraltı çarşımızın canlanması için çok olumlu bir öneridir. Odamız tarafından da desteklenmektedir. Daha önce başarılı denemeler yapılmıştır. Elimizde korumamız gereken bir cumhuriyet dönemi kültür mirasımız varken, bu yapıyı güçlendirmek (arsa payı da düşünüldüğünde) yeni yapı yapmaktan çok daha ucuz iken aksi yönde hareket etmemek gerekir. Bu sayede kentliye bırakılması gereken Kültürpark çok kısa süreliğine kullanılmış olacak ve belediyemiz ana binasına çok hızlı bir şekilde dönebilecektir. Sonuç olarak; yapı hakkındaki kararın, yapının ve yapılı çevrenin önemi göz ardı edilmeden, tüm paydaşlar ile birlikte her açıdan değerlendirilerek verilmesi gerekir. Yıkım kararı vermeden önce (bina kullanılmaz ve risk oluşturmaz iken) bir güçlendirme projesi hazırlanarak değerlendirme yapılması ve elde edilen veriler ışığında ilgili kurumlardan görüş alarak nihai kararın verilmesi gerektiğini bilgilerinize sunuyoruz” dedi. 

 

Yorumlar (0)
banner82
banner83
15
parçalı bulutlu
banner84
Namaz Vakti 15 Nisan 2021
İmsak 05:02
Güneş 06:29
Öğle 13:17
İkindi 16:58
Akşam 19:54
Yatsı 21:16
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 32 70
2. Fenerbahçe 33 66
3. Galatasaray 32 62
4. Trabzonspor 33 58
5. Alanyaspor 33 52
6. Gaziantep FK 32 50
7. Hatayspor 32 49
8. Karagümrük 33 49
9. Sivasspor 32 47
10. Göztepe 33 46
11. Antalyaspor 33 42
12. Konyaspor 32 40
13. Ankaragücü 32 36
14. Rizespor 32 36
15. Kasımpaşa 33 36
16. Malatyaspor 32 34
17. Başakşehir 32 33
18. Kayserispor 32 33
19. Gençlerbirliği 32 31
20. Erzurumspor 33 28
21. Denizlispor 32 26
Takımlar O P
1. Giresunspor 30 63
2. Adana Demirspor 30 58
3. Samsunspor 30 58
4. İstanbulspor 30 54
5. Altay 29 53
6. Altınordu 30 52
7. Ankara Keçiörengücü 30 49
8. Tuzlaspor 30 44
9. Ümraniye 29 41
10. Bursaspor 29 40
11. Bandırmaspor 29 39
12. Boluspor 29 35
13. Adanaspor 30 34
14. Balıkesirspor 30 32
15. Menemenspor 30 31
16. Akhisar Bld.Spor 30 25
17. Ankaraspor 29 22
18. Eskişehirspor 30 8
Takımlar O P
1. Man City 32 74
2. M. United 31 63
3. Leicester City 31 56
4. West Ham 31 55
5. Chelsea 31 54
6. Liverpool 31 52
7. Tottenham 31 49
8. Everton 30 48
9. Arsenal 31 45
10. Leeds United 31 45
11. Aston Villa 30 44
12. Wolverhampton 31 38
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 31 36
15. Brighton 31 33
16. Burnley 31 33
17. Newcastle 31 32
18. Fulham 32 26
19. West Bromwich 31 24
20. Sheffield United 31 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 30 67
2. Real Madrid 30 66
3. Barcelona 30 65
4. Sevilla 30 61
5. Real Sociedad 30 47
6. Real Betis 30 47
7. Villarreal 30 46
8. Granada 30 39
9. Levante 30 38
10. Celta de Vigo 30 37
11. Athletic Bilbao 30 37
12. Cádiz 30 35
13. Valencia 30 34
14. Osasuna 30 34
15. Getafe 30 30
16. Huesca 30 27
17. Real Valladolid 30 27
18. Elche 30 26
19. Deportivo Alaves 30 24
20. Eibar 30 23