HABAŞ faciasında CHP’den istifa çağrısı: ‘İşçilerin vebali boynunuzda’

HİLAL YAKUT/EGEPOSTASI- İzmir’in Aliağa ilçesindeki HABAŞ Demir Çelik Fabrikası’nda dün öğle saatlerinde meydana gelen ve 18 işçinin hayatını kaybettiği patlamanın ardından CHP heyeti bölgeye gitti. CHP Adana Milletvekili Müzeyyen Şevkin, CHP Balıkesir Milletvekili ve Grup Başkanvekili Serkan Sarı ile YDK Başkanı ve CHP İzmir Milletvekili Mahir Polat, fabrika önünde yaptıkları açıklamalarda iş güvenliği önlemlerinin alınmadığını ve denetimlerin yetersiz kaldığını savundu.

Şevkin: “Bu bir iş cinayetidir”

CHP Adana Milletvekili Müzeyyen Şevkin, Türkiye’de ölümle sonuçlanan iş kazalarının kanıksandığını belirterek HABAŞ’taki patlamanın iş kazası olarak değerlendirilemeyeceğini söyledi. “Ne yazık ki Türkiye'de ölüm facialarının artık kanıksandığı bir sürece girilmiş vaziyette. 17 emekçimizi kaybettiğimiz HABAŞ'ın önündeyiz. Ben acılı ailelere öncelikle sabır ve başsağlığı diliyorum. Bütün yaralılara acil şifalar diliyorum. Ancak şunun altını da çizmek zorundayız. Böyle bir acılı günde de bunların altını çizmezsek ne yazık ki bu acılar ve bu ölümler yaşanagelmeye devam ediyor. Buna iş kazası dememiz mümkün değil arkadaşlar. Bu bir iş cinayetidir.”

İş yerinde ölümlü kazaların ve yaralanmaların arttığına dikkat çeken Şevkin, işverenin ve devletin denetim sorumluluğunu yerine getirmesi gerektiğini vurguladı. İş güvenliği önlemlerinin maliyet olarak görülemeyeceğini belirten Şevkin, “Bir maliyet olarak düşünülemez iş kazalarının önlenmesi. Hiçbir şey insan yaşamından daha değerli değildir arkadaşlar. Dolayısıyla bu iş cinayetlerinin önüne geçmenin en önemli unsuru devlet mekanizmasının yaptığı denetimler ve işverenin bu önlemleri almasıdır. Yaşam hakkı emekçiler için vazgeçilmez bir insan hakkıdır. Ve onların ölmeden önce yaşam hakkının korunmasına dair her türlü tedbirin alınması gerekiyor” dedi.

İş cinayetlerinin yalnızca olayların ardından yapılan taziye ziyaretleriyle geçiştirilemeyeceğini söyleyen Şevkin, İSİG verilerine göre 2026 yılının ilk altı ayında 1736 iş cinayeti yaşandığını, bunların 66’sının çocuk işçiler olduğunu belirtti.

“Biz artık madenlerde, fabrikalarda, iş alanlarında bu ölümleri sadece taziyelerle geçiştirilmesinden gerçekten bu ülke artık bıktı, usandı. Yeter artık diyoruz, önlem alınsın. Daha ne kadar kurban verilecek? Bir an önce devlet görevlilerinin, işverenin işçi güvenliği ve iş sağlığını sağlamak üzere önlemleri alması gerekiyor.”

Sarı: “24 saatte 5 yetkili, 5 farklı açıklama yaptı”

CHP Balıkesir Milletvekili ve Grup Başkanvekili Serkan Sarı, CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu’nun görevlendirmesiyle bölgeye geldiklerini, patlamanın ardından hastanede tedavi gören işçileri ziyaret ettiklerini anlattı. Bakanların bölgeye olaydan sonra geldiğini belirten Sarı, “Bugün iktidar sahipleri bakanlarıyla buradalar ama iş işten geçtikten sonra buradalar. Biz arzu ederiz ki ilgili yetkili bakanların bu kazalar yaşanmadan önce bu bölgeye gelip yerinde incelemeler yapması ve bu kazaların olmaması için mücadele etmesi gerekiyor” dedi.

Fabrikadaki geçmiş kazalara ilişkin rapor hazırladıklarını açıklayan Sarı, 2022 yılında 129 olan iş gücü kayıplı kaza sayısının 2025 yılında 229’a çıktığını öne sürdü. Sarı, “Alınan tedbirlerle düşünürsünüz ki azalmış olsun değil mi? Bu bir uyarıdır. İşveren tedbir almıştır. İktidarın erkleri bu işi denetleyecek olanlar gerekli yaptırımları uygulamış ve bunların azaldığını düşünürsünüz. Ama 2025 yılında 129 olan kaza sayısı 229'a çıkmış. Yani yüzde 55 artmış durumda. Bunun sonucunda da tabii ki alınmayan tedbirler, ‘mış’ gibi yapılan uygulamalar, kağıt üzerindeki denetlemeler uygulamadaki hataları beraberinde getiriyor” diye konuştu.

Patlamanın nedenine ilişkin yetkililerin farklı açıklamalar yaptığını savunan Sarı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı, Sağlık Bakanı, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı, vali ve Cumhurbaşkanı’nın açıklamalarını karşılaştırdı.

“Biri dedi ki ark dökülürken çelik dökümünde. Biri dedi vinç hatası. Biri vincin parçası düştü doğal gaz borusunu patlattı. Diğeri oluşan patlama dedi. Yani şurada 24 saat içinde 5 yetkin isim 5 farklı açıklama yaptı. Konunun ciddiyetini bu kadar anlayabilirsiniz.”

Fabrikadaki geçmiş kazaları ve işçi koşullarını gündeme taşıdı

Sarı, fabrikada geçmiş yıllarda da ölümle sonuçlanan kazalar yaşandığını öne sürerek işletmenin geçmişine ilişkin iddiaları gündeme getirdi. İşletme sahibinin de geçmişte bir iş kazasında hayatını kaybettiğini, işletmeyi devralan oğlunun ise Kocaeli’deki fabrika patlaması nedeniyle 4 yıl 10 ay ceza aldığını ve 1 yıl 9 ay işten uzaklaştırıldığını iddia etti. Son haftalarda fabrikada birden fazla kaza yaşandığını belirten Sarı, “Bir işçi iş makinesinin lastiği patlaması sebebiyle, ondan 3 hafta önce başka bir kaza sebebiyle vefat olmuş yine bu fabrikada. Şu 2-3 hafta içerisinde 3. kaza. Ve bugün itibariyle 19 vefattan bahsediyoruz. Ve şu anda gördüğünüz gibi işletme faaliyetlerine devam ediyor. Herhangi bir tedbir alınmış durumda değil. Bugün geldiğimiz nokta itibariyle tedbirsizliğin bedelini ödüyor emekçilerimiz” ifadelerini kullandı.

Bir işçinin kendisini yakarak yaşamına son vermeye çalıştığını ve yoğun bakımda tedavi gördüğünü de açıklayan Sarı, işçilerin çalışma koşullarına ilişkin iddiaları aktardı. İşten çıkarılan çalışanlara yeniden işe başlamaları halinde daha düşük ücret teklif edildiğini öne süren Sarı, “Buradaki işletme sahibi kârlılığını arttırabilmek için işçilerin çıkışlarını veriyor. 15 yıllık çalışan işçi işten çıkarılıyor. Gel yeniden başlayacaksan başla deniyor. 70 liraya çalışan işçi 50 liraya işsizlikten yeniden bu fabrikada çalışmak zorunda kalıyor” dedi. Taşeron çalışma düzeninin denetimlerden kaçınmak amacıyla kullanıldığını ileri süren Sarı, sendika temsilcilerine de işçilerin haklarını savunmaları çağrısı yaptı.

“Bakan istifa edecek mi?”

Sarı, patlamanın sorumluluğunun yalnızca vinç operatörüne yüklenmesine karşı çıkarak vincin bakımı ve kaza sırasında alınan önlemler hakkında açıklama yapılmasını istedi. Doğal gaz hattındaki gazın neden kesilmediğini ve vincin düşme riskine karşı neden gerekli tedbirlerin alınmadığını soran Sarı, “Bu kaza önlenebilirdi. Niye? Kim önlemedi? Bunların hepsini sormaya ve sorgulamaya devam edeceğiz” dedi.

İlgili bakanın istifa etmesi gerektiğini savunan Sarı, “Bakan burada alınmayan tedbirlerden dolayı istifa edecek mi? Bakanı en azından bu ülkede bir bakanın işini yapamadığı için gerçekten sorumluluk aldığını görmek istiyoruz. Bugün buradan Cumhurbaşkanı'na, Külliye'ye sesleniyoruz. Bakanın affını mı isteyeceksin yoksa bakan kendisi mi istifa edecek? Tercihi sizde bulunun. Ama burada bir sorumluluk alın. Bu işletme bir son cinayet olsun” ifadelerini kullandı.

Polat: “17 işçinin vebali sizin boynunuzda”

YDK Başkanı ve CHP İzmir Milletvekili Mahir Polat da Aliağa’da yaşanan patlamanın ilk olmadığını belirterek iş güvenliği önlemlerinin alınmaması ve yöneticilerin sorumluluk üstlenmemesi halinde benzer olayların yaşanmaya devam edeceğini söyledi.

“Öncelikle İzmir'in başı sağ olsun. Bu İzmir'de yaşanan ne ilk ne de son olay. Bu zihniyet devam ettiği, hesap verilebilirliğin olmadığı yerde, başkanın da söylediği gibi siyasal hesabı yöneticilerin vermediği yerde bu iş kazalarının karşısında yas tutmaya devam edeceğiz. Türkiye'de verileri verdiler. Orta yoğunluktaki bir savaşta bile bir yılda bu kadar insanın ölmediği yerde iş kazalarını sadece iş kazası ya da fıtrat ya da güvenlik önlemlerini almadılar, kendilerinden kaynaklı diyerek geçiştirebilmek bir vicdan gerektiriyor. Bu vicdan da maalesef bu ülkeyi yönetenlerde var, bizde yok.”

İşçilerin hem geçim sıkıntısıyla hem de çalışma sırasında can güvenliklerini koruma mücadelesiyle karşı karşıya olduğunu belirten Polat, “İşçiler bugün yokluk sınırının, açlık sınırının altında yaşamaya mahkumken bir yandan da canlarını çalışırken korumaya çalışıyorlar. Maalesef devlet devlet gibi davranmıyor. Devlet yapması gerekenleri yapmayıp sorumluluk almadığı sürece işçinin iş güvenliğini patronun para hırsına kurban edip onların insafına bıraktığı zaman Türkiye'de bunları yaşamaya devam edeceğiz” diye konuştu.

CHP’nin işçi ve emekçilerin yanında olduğunu belirten Polat, Meclis’e getirilen iş güvenliği düzenlemelerine destek vereceklerini söyledi. Fabrikada her yıl ölümle sonuçlanan kazalar yaşandığını öne süren Polat, “Her yıl burada ölümler yaşanıyor. Sürekli yaşanmadığı yıl yok. Ölümlerin olmadığı zamanda da uzuv kayıpları, iş göreme ve raporlarıyla insanlar sınanıyor. Para hırsı bu kadar mı gözlerinizi bürümüş? İnsanlar acılarını, cenazelerini tespit etmeye çalışırken, teşhis etmeye çalışırken, burada ek vardiya koyarak çalışmaya, üretmeye devam etmeye çalışıyorlar. Bu da insanın vicdanını ağrıtıyor” ifadelerini kullandı.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan’a seslenen Polat, “Buradaki 17 tane insanın vebali sizin boynunuzda. İstifa ederek evet Türkiye'de bir yolu açabilirsiniz. Daha iyi bir Türkiye'nin yolunu açabilirsiniz. Daha barış dolu, daha güvenli iş yaşamının yolunu açabilirsiniz. Ama o erdem sizde var mı bilmiyorum” dedi. Sarı da açıklamasında HABAŞ’taki patlamayla ilgili TBMM’ye araştırma önergesi sunduklarını belirterek milletvekillerine önergeye destek verme çağrısı yapmıştı. CHP heyeti, hazırladıkları raporu Genel Merkez’e teslim edeceklerini ve iş cinayetlerinin önlenmesi için sürecin takipçisi olacaklarını bildirdi.