Şiddet mağduru kadınlar: Karakol kapısından dönmek

İstanbul Sözleşmesi’nden çekilme kararının ardından şiddet gören kadınlar karakollarda nasıl karşılanıyor? DW Türkçe muhabiri Burcu Karakaş, bu sorunun yanıtını mağdur kılığında gittiği karakollarda aradı...

Güncel 19.04.2021, 13:57
Şiddet mağduru kadınlar: Karakol kapısından dönmek

Türkiye'nin 20 Mart 2021 tarihinde İstanbul Sözleşmesi’nden çekilme kararı almasının ardından şiddet gördükleri erkekler hakkında karakola başvuran kadınların başvurularının alınmadığına dair iddialar var. Karakollarda şiddet mağduru kadınlara yönelik muameleyi anlamak için İstanbul’da üç karakola gittim, İstanbul dışında ise dört karakolu aradım.

Sorum şuydu:

"Erkek arkadaşım için uzaklaştırma kararı aldırmak istiyorum, ne yapabilirim?"

İlk durağım, Beyazıt Polis Merkezi Amirliği. Karakol girişinde durduruluyorum. Polis memurlarına uzaklaştırma kararı aldırmak istediğimi söylüyorum. İçeri alınmadan güvenlik noktasında bilgi veriyorlar. Öncelikle şiddet faili erkekle ilişkim soruluyor. Ardından burada başvuru yapamayacağımı öğreniyorum.

"Biz buradan başvuru almıyoruz, Aile İçi Büro'dan alınıyor. Aksaray’a gitmeniz lazım. Bürolar kurulduğundan beri oradan alınıyor."

Böylece kapıdaki polis memuru, Aksaray Emniyet Müdürlüğü'nün adresini tarif etmeye başlıyor. Adres tarifi sonrası merkezden yolculanıyorum. Bir sonraki durağım, Karaköy Polis Merkezi Amirliği. Güvenlikteki polis memuru da benzer şekilde faille aramda duygusal bağ olup olmadığını soruyor. "Beyoğlu’ndaki aile bürosuna gitmeniz gerekiyor" yanıtını alıyorum. Ancak o sırada beni gören bir başka memur konuşmamıza dahil olarak beni kapısında beklediğim karakolun bahçesine davet ediyor ve "Gelin sizi şöyle alalım, prosedürü anlatalım" diyor. Erkek arkadaşımın ne iş yaptığını, kaç yıldır birlikte olduğumuzu, bana fiziksel şiddet uygulayıp uygulamadığını soruyor. Beni "Seni yaşatmam" sözleriyle tehdit ettiğini söylüyorum. "Eğer hayatınızdan endişe ediyorsanız sizi hemen tutanakla Beyoğlu’na sevk edelim" diyen ikinci polis memuruna avukatımla görüşeceğimi söylüyorum. Karakol bahçesinden ayrılırken ardımdan sesleniyor:

"Eğer cinayet gibi bir durumla ilgilenmiyorsak direkt bu konularla ilgileniyor, çok ciddiye alıyoruz."

"Uzaklaştırma kararı için aile içi büroya gidilmesine gerek yok"

Telefonla ulaştığım diğer karakollar da Aile İçi ve Kadına Karşı Şiddetle Mücadele Büro Amirlikleri'ne yönlendirme yapıyor. Yozgat Şehitler Polis Merkezi Amirliği’ni aradığımda, "Bize değil, asayiş şubeye gitmeniz gerekiyor. Biz başvuru almıyoruz hanımefendi. Aile İçi Büro var asayiş şubeye bağlı, Emniyet Müdürlüğü'nün 4. katında. Oraya gitmeniz gerekiyor" cevabını alıyorum. Ancak 6284 Sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun'da "aile içi büro" diye bir ibare yok. Kanun'un 8. maddesi, "Tedbir kararı, bakanlık veya kolluk görevlileri ya da Cumhuriyet savcısının başvurusu üzerine verilir. Tedbir kararları en çabuk ve en kolay ulaşılabilecek yer hâkiminden, mülkî amirden ya da kolluk biriminden talep edilebilir" diyor.

Mor Çatı Kadın Sığınağı Vakfı’ndan avukat Mine Akarsu da kanunu hatırlatıyor:

"Kadınlar başvurdukları bütün kolluk birimlerinden kararı alabilirler. Aile içi büro olmasına gerek yok. Kanun herhangi bir yere yönlendirmeksizin ‘Kadına ilk elden koruma kararını ver' diyor."

Avukat Akarsu, "duygusal bağ" sorusunun da gerekli olmadığını ifade ediyor çünkü fail kadının tanımadığı bir erkek de olabilir. Duygusal bağın varlığı ya da yokluğunun alınacak karara bir etkisi yok: Akarsu'ya göre, "Tek önemli nokta failin şiddet uygulamış olması."

Bu kez Erzurum Aziziye İlçe Emniyet Müdürlüğü'nü arıyorum. Telefonu açan polis memuru daha önce başvuru yapıp yapmadığımı ve nerede oturduğumu soruyor.

"Mahallenizde hangi karakol varsa oraya müracaatta bulunuyorsunuz. Herhangi bir karakola değil, nerede oturuyorsanız, olay nerede gerçekleştiyse oradaki polis merkezine gideceksiniz. Aziziye’de oturuyorsanız Aziziye Polis Merkezi’ne, Dadaşkent’te oturuyorsanız, Dadaşkent Polis Merkezi’ne gideceksiniz."

Telefonu bu sözlerin ardından kapatıyoruz. Ancak bu yönlendirme de kanuna aykırı. Avukat Mine Akarsu, "Karakolların ikametgah ya da suçun gerçekleştiği yer şeklindeki yönlendirmeleri Ceza Kanunu'na atıfla yapılıyor ama 6284 Sayılı Kanun’da bunun yeri yok" diyor.

"Biz vermiyoruz uzaklaştıma kararını, mahkeme veriyor"

Aramalarımı sürdürüyorum. Telefonun ucunda, Nevşehir Avanos İlçe Emniyet Müdürlüğü var. Daha önce başvuru yapıp yapmadığımı, eşim için mi karar aldırmak istediğimi sorduktan sonra, "Karakola gelmeniz lazım. Tehdit mi ediyor sizi?" diyor. "Evet" dediğimde, nerede ikamet ettiğimi soruyor. İlk defa en yakın polis merkezine başvurabileceğime dair bir yanıt alıyorum. Ancak yine oturduğum yerdeki karakola başvurmamın daha iyi olacağı yönünde bilgilendirme yapılıyor.

"En yakın polis merkezine, mahalle karakoluna müracaat edebilirsiniz. Oturduğunuz yerdeki polisin yapması daha iyi olur. Çünkü uzaklaştırma kararı verilen şahısla ilgili ifade verdiğiniz karakolun numarasını verir arkadaşlar. KADES uygulaması var. Bu şahıs size fiziki rahatsızlık verdiğinde konum düşer ve arkadaşlar size dönüş yapar."

Bir sonraki aramayı, Trabzon Sürmene İlçe Emniyet Müdürlüğü'ne yapıyorum. Telefondaki polis memuru da nerede oturduğumu soruyor.

"Jandarma bölgesindeyseniz oraya yönlendirecektim, emniyet bölgesindeyseniz emniyete. O yüzden sordum. Herhangi bir yere de gidebilirsiniz ya…"

Uzaklaştırma kararı için bir kez daha karakola başvuramayacağımı öğreniyorum.

"Biz vermiyoruz uzaklaştıma kararını, mahkeme veriyor. Emniyet’e başvuru yaparsınız da uzaklaştırma kararı için değil. Bir şikayetiniz, darpınız, raporunuz olur. Yani olayınız bunu gerektiriyorsa ifadenizi alıyoruz, savcıya bilgi veriyoruz. Daha sonra uzaklaştırma kararı istiyorsanız konuyla ilgili bir form dolduruyoruz, mahkemeye yolluyoruz. Mahkeme kabul ederse…"

Avukat Selmin Cansu Demir’e göre, polise giden kadınların destek alabilmesi oldukça önemli. "Kolluğun karşılaştığı şiddet olaylarına klasik bir adli vakadan çok daha farklı bir yaklaşım sergilemesi gerekiyor. Devletin bu konudaki yükümlülükleri oldukça geniş" diyor. İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 6 Nisan'da yaptığı açıklamada, karakollara başvuran kadınlara "Aile mahkemesine başvuracaksınız" denildiği iddialarını yalanladı. "Mağdurun, şiddet uygulayan kişiden şikâyetçi olmadığı veya herhangi bir tedbir istemediği durumlarda dahi aile içi ve kadına karşı şiddetle mücadele birim amirleri tarafından her vaka ayrı ayrı ele alınmakta ve riskli olduğu tespit edilen vakaların takibi titizlikle yapılmaktadır" denildi.

Son durağım, Kadıköy İskele Polis Merkezi Amirliği… En kısa görüşmem burada gerçekleşiyor. Güvenlikte duran polis memuru başka bir işle meşgul. Yüzüme şöyle bir baktıktan sonra duraksamadan yanıt veriyor.

"Savcılık veriyor kararı"

Önündeki kağıda bir şeyler yazdığı için ilgisiz davranıyor. "Aile içi bir mesele mi?" diye soruyor, erkek arkadaşım hakkında karar aldırmak istediğimi söylüyorum

"Savcılığa gideceksiniz."

Avukat Mine Akarsu’ya göre, bu da yanlış bir uygulama. "Acil tedbirler kolluk tarafından verilebilir. Savcılığa yönlendirmek yanlış" diye ekliyor.

"Opuz kararının üzerinden 12 yıl geçti, hâlâ aynı şeyleri konuşuyoruz"

Avukatlara göre, karakollarda yapılan yanlış bilgilendirme ve kanuna aykırı uygulamaların İstanbul Sözleşmesi’nden çekilme kararı ile ilgisi var. Avukat Mine Akarsu, "Her ne kadar 6284 Sayılı Kanun yürürlükte olsa da, İstanbul Sözleşmesi kararı ile birlikte kötü uygulamalara zemin açılmış gibi bir psikolojik durum oluşturulduğunu düşünüyorum" diyor.

Avukat Selmin Cansu Demir de aynı fikirde… "6284 Sayılı Kanun’un dayanağı İstanbul Sözleşmesi. İstanbul Sözleşmesi’nin kaldırılmasına ilişkin karar, uygulamaları etkiliyor" diyor. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin şiddet görmesine rağmen devletin koruma sağlamaması sonucunda eşi tarafından öldürülen Nahide Opuz hakkında 2009’da Türkiye'yi mahkûm ettiği kararı hatırlatıyor.

"Bu kararın üzerinden 12 yıl geçti. Hâlâ aynı şeyleri konuşmamız, kadınların hayatlarına mal oluyor."

Burcu Karakaş

© Deutsche Welle Türkçe

Yorumlar (0)
banner82
banner83
24
açık
banner84
Namaz Vakti 11 Mayıs 2021
İmsak 04:19
Güneş 05:57
Öğle 13:13
İkindi 17:03
Akşam 20:19
Yatsı 21:49
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 38 81
2. Fenerbahçe 38 79
3. Galatasaray 38 78
4. Trabzonspor 38 67
5. Hatayspor 38 60
6. Sivasspor 38 59
7. Alanyaspor 38 57
8. Gaziantep FK 38 55
9. Karagümrük 38 54
10. Göztepe 38 51
11. Konyaspor 38 48
12. Rizespor 38 45
13. Malatyaspor 38 44
14. Başakşehir 38 44
15. Kasımpaşa 38 43
16. Antalyaspor 39 43
17. Kayserispor 38 40
18. Ankaragücü 38 38
19. Erzurumspor 39 37
20. Gençlerbirliği 38 35
21. Denizlispor 38 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 35 80
2. M. United 34 70
3. Chelsea 35 64
4. Leicester City 35 63
5. West Ham 35 58
6. Liverpool 34 57
7. Tottenham 35 56
8. Everton 34 55
9. Arsenal 35 52
10. Leeds United 35 50
11. Aston Villa 34 48
12. Wolverhampton 35 45
13. Crystal Palace 34 41
14. Burnley 35 39
15. Newcastle 35 39
16. Brighton 35 37
17. Southampton 34 37
18. Fulham 35 27
19. West Bromwich 35 26
20. Sheffield United 35 17
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 35 77
2. Real Madrid 35 75
3. Barcelona 35 75
4. Sevilla 35 71
5. Real Sociedad 35 56
6. Real Betis 35 54
7. Villarreal 35 52
8. Celta de Vigo 35 47
9. Athletic Bilbao 35 46
10. Granada 35 45
11. Cádiz 35 43
12. Osasuna 35 41
13. Valencia 35 39
14. Levante 35 39
15. Getafe 35 34
16. Deportivo Alaves 35 32
17. Real Valladolid 35 31
18. Huesca 35 30
19. Elche 35 30
20. Eibar 35 29