Prof. Dr. Hasan Çukur: Deniz suyu sıcaklığındaki artış, fırtına ve selleri tetikliyor

Dokuz Eylül Üniversitesi (DEÜ) Eğitim Fakültesi Coğrafya Eğitimi Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Hasan Çukur, hava ve deniz suyu sıcaklığının ortalama değerlerin üzerinde seyretmesinin sağanak, dolu, hortum ve tropik fırtına benzeri olayları tetiklediğini belirtti.

Güncel 13.09.2020, 12:38 13.09.2020, 12:38
Prof. Dr. Hasan Çukur: Deniz suyu sıcaklığındaki artış, fırtına ve selleri tetikliyor

AA muhabirine son dönemde yaşanan hava olayları ve afetlerle ilgili değerlendirme yapan Prof. Dr. Çukur, deniz suyu sıcaklıklarının Antalya ve çevresinde temmuz ayında en yüksek 31,7 derece, ağustos ayında da 31,6 derece olarak ölçüldüğünü söyledi.

Hava ve deniz suyu sıcaklığının artmasında "Kuzey Atlantik Salınımı"nın (KAS) pozitif olmasının en önemli etken olduğuna dikkati çeken Çukur, bu teknik terimi şöyle açıkladı:

"Afrika'nın batısında Azor adalarının bulunduğu yer, tam bir yüksek basınç sahasıdır. İzlanda'nın bulunduğu taraf, alçak basınç sahasıdır. Bu alçak ve yüksek basınç sahasının ortalama değerleri var. Bu ortalamanın üzerinde olursa KAS pozitif diyoruz. Genel olarak pozitif dönemlerde Avrupa ılıman ve yağışlı bir kış geçirirken, Akdeniz geneli ve Anadolu kurak bir kış geçirmekte. Tersi KAS negatif olduğunda Avrupa, serin ve kurak bir kış, Akdeniz ve Anadolu cephesel yağışların olduğu bol yağışlı ılıman bir kış geçirmekte."  

Kuzey Atlantik Salınımının bu yıl ağustos ve eylül ayında pozitif olduğunu belirten Çukur, "Pozitifse Akdeniz çanağı ve Anadolu'ya farklı hava kütleleri gelemiyor. Gelemeyince yaprak bile kıpırdamadığı, bunaltıcı sıcakları yaşıyoruz. Afrika'nın kuzeyindeki şartların bizim bulunduğumuz coğrafyaya gelmiş olması nedeniyle çok yüksek sıcaklıkları ve deniz suyu sıcaklıklarını yaşıyoruz." dedi. 

Çukur, son 20-30 yılda 5 yıllık periyotlar halinde deniz suyu sıcaklığının ortalama değerlerine bakıldığında 1-1,5 derece artış görüldüğünü söyledi.

Anadolu'da son dönemde yaşanan sel ve fırtınalara dikkati çeken Prof. Dr. Çukur, şu bilgileri verdi:  

"Zeminden bir gram su buharlaştığında yaklaşık 650 kalori alıyor. Bu kadar enerjiyi atmosfere veriyoruz. Bu şekilde havada sıcaklık değerleri artınca hemen yağış noktasına gelemiyor, birikiyor, birikiyor, belli eşikleri aştığı zaman çok şiddetli sağanaklar olmaya başlıyor. Doğu Karadeniz'de ve Giresun'da gördüğümüz gibi. Bu atmosferdeki enerjinin fazla olmasıyla ilgili.

Hava ve deniz suyu sıcaklığının ortalama değerlerin üzerinde seyretmesi, sağanak, dolu, hortum ve tropik fırtına benzeri olayları tetikliyor. Deniz fazla ısındıkça, havayı daha da ısıtacak. Daha sıcak olan değerler termik alçak basıncı oluşturacak. Bu, hortumlara, ani yükselme sonucunda 'ani orajlı' dediğimiz sağanak ve doluya neden oluyor. Son 20 yılda dolu yağışlarında yaklaşık yüzde 500 bir artış söz konusu. Böyle devam ederse dolu yağışları, seller, hortumlar ve tropik fırtınanın dozu artacak çünkü fazla bir enerji var."

"Yağışlı gün sayısı azalıyor"

Çukur, yaptığı araştırmalara göre Karadeniz hariç Anadolu'nun genelinde yağışlı gün sayılarının azaldığını, bu durumun da yağışlı gün başına düşen yağış miktarının artmasına neden olduğunu ifade etti.

Çok şiddetli sağanakların da artış eğiliminde olduğunu bildiren Çukur, bu olumsuz atmosfer olayları neticesinde ağır bedeller ödememek için ormanların korunmasının kritik önemde olduğunu vurguladı.

"Orman, sahayı örttüğü için dramatik bir şekilde sıcaklığın artmasını, yer altı sularının aşırı buharlaşmasını engelliyor." diyen Çukur, büyük şehirlerde binalardan kaynaklanan ısı adalarının da hava olaylarında etkisinin bulunduğuna işaret etti. (AA)

Yorumlar (0)
banner83
banner84
banner114
Namaz Vakti 07 Aralık 2022
İmsak 06:40
Güneş 08:08
Öğle 13:08
İkindi 15:36
Akşam 17:58
Yatsı 19:20
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Fenerbahçe 13 29
2. Galatasaray 13 27
3. Adana Demirspor 13 24
4. Konyaspor 14 24
5. Başakşehir 13 24
6. Kayserispor 14 23
7. Trabzonspor 13 23
8. Beşiktaş 13 22
9. Alanyaspor 14 17
10. Gaziantep FK 13 16
11. Antalyaspor 12 16
12. Giresunspor 13 15
13. Kasımpaşa 13 15
14. Hatayspor 13 14
15. Karagümrük 13 13
16. Ankaragücü 13 13
17. Sivasspor 14 11
18. İstanbulspor 13 8
19. Ümraniye 13 7
Takımlar O P
1. Eyüpspor 16 37
2. Samsunspor 15 27
3. Rizespor 15 26
4. Pendikspor 15 26
5. Keçiörengücü 15 26
6. Bodrumspor 15 25
7. Boluspor 15 25
8. Manisa FK 15 24
9. Bandırmaspor 15 24
10. Sakaryaspor 16 22
11. Altay 15 21
12. Adanaspor 15 18
13. Göztepe 14 18
14. Tuzlaspor 15 16
15. Erzurumspor 15 14
16. Altınordu 15 12
17. Ö.K Yeni Malatya 15 11
18. Gençlerbirliği 15 7
19. Denizlispor 15 6
Takımlar O P
1. Arsenal 14 37
2. M.City 14 32
3. Newcastle 15 30
4. Tottenham 15 29
5. M. United 14 26
6. Liverpool 14 22
7. Brighton 14 21
8. Chelsea 14 21
9. Fulham 15 19
10. Brentford 15 19
11. Crystal Palace 14 19
12. Aston Villa 15 18
13. Leicester City 15 17
14. Bournemouth 15 16
15. Leeds United 14 15
16. West Ham United 15 14
17. Everton 15 14
18. Nottingham Forest 15 13
19. Southampton 15 12
20. Wolves 15 10
Takımlar O P
1. Barcelona 14 37
2. Real Madrid 14 35
3. Real Sociedad 14 26
4. Athletic Bilbao 14 24
5. Atletico Madrid 14 24
6. Real Betis 14 24
7. Osasuna 14 23
8. Rayo Vallecano 14 22
9. Villarreal 14 21
10. Valencia 14 19
11. Mallorca 14 19
12. Real Valladolid 14 17
13. Girona 14 16
14. Almeria 14 16
15. Getafe 14 14
16. Espanyol 14 12
17. Celta Vigo 14 12
18. Sevilla 14 11
19. Cadiz 14 11
20. Elche 14 4