İzmir'in deprem gerçeği, Smyrna Agorası'nda da ortaya çıktı

İzmir'in kent merkezinde bulunan Smyrna Agorası'nda gün yüzüne çıkartılan buluntu, İzmir'in deprem gerçeğini bir kez daha ortaya koydu. Milattan sonra 551 yılına ait yapıtta, dönemin valisinin İzmir'deki depremden sonra yaptığı destekler nedeniyle onurlandırıldığı anlaşılıyor. Kazı Başkanı Doç. Dr. Akın Ersoy, “Ayrıca 6'ncı yüzyılın ortalarında ve 177 yılında gerçekleşen İzmir depremlerinin yazıt ve belgeleri var. Agoranın içindeki yapılar da depremde yıkılma riskine karşı kare kütlelerle desteklenmiş durumda. Birçok ipucu, İzmir'in depremselliğinin 2 bin 500 yıllık kayıtlarını bize sunuyor. Deprem, İzmir'in tarihçesinde hep bulunuyor” dedi.

Güncel 27.10.2021, 13:51 27.10.2021, 15:40
İzmir'in deprem gerçeği, Smyrna Agorası'nda da ortaya çıktı

İzmir'deki Smyrna Agorası, İzmir'in depremselliğinin 2 bin 500 yıllık kanıtlara dayandığını gözler önüne serdi. Antik kentte İzmir'in depremselliğine dair pek çok ipucunun yer aldığını belirten İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Türk İslam Arkeolojisi Bölümü Öğretim Üyesi Kazı Başkanı Doç. Dr. Akın Ersoy, "Milattan sonra 551 yılına ait bir yazıt bulundu. Bu, o dönem İzmir valisi olan Damokharis'in İzmir'e deprem sonrasında yaptığı destekler sonucunda İzmir'in yeniden ayağa kaldırılmasına destek verdiğinden, kent meclisi kararı ile agoraya heykeli ve anısının dikildiğini gösteren bir yazıt. Üzeri muhtemelen bronz heykelle taçlandırılmıştır. Bronz heykel muhtemelen daha sonra alındı ve başka bir malzemenin üretiminde geri dönüştürüldü” diye konuştu. Söz konusu yazıtta, “Ey ustalıkta ünlü yargıç Damokharis, bu başarı da sana ait. Bir depremin öldürücü felaketlerinden sonra çok gayretli bir çalışmayla Smyrna'yı tekrar bir şehir haline getirmeyi de başardın” yazıyor. 6'ncı yüzyılın ortalarında ve 177 yılında gerçekleşen İzmir depremlerinin yazıt ve belgelerinin de bulunduğunu kaydeden Doç. Dr. Akın Ersoy, Roma döneminin inşaat teknolojisini de anlattı. Ersoy, o dönem yapılan yapılarda, depreme karşı güçlendirme çalışmalarının olduğuna dikkat çekti.

“İzmir'e deprem sonrası yardım edildi”

Aristides adlı bir hitabet sanatçısının günümüze ulaşmış eserlerinden öğrendiklerini aktaran Doç. Dr. Ersoy, “İzmir'de 177 ve 178 kışında büyük bir deprem meydana geliyor ve Aristides'in söylemlerinden de öğreniyoruz ki, İzmir'in güneşi solmuş. O yüzden de Aristides, dostluğuna binaen imparatora bir mektup yazıyor ve İzmir'e yardım istiyor. Bunun sonucu olarak imparator, İzmir'in 10 yıl boyunca vergilerini affediyor ve senatodan da İzmir'e destek için bir mali yardım çıkarıyor. Böylece güneşi solmuş İzmir, yeniden boyutlanmış ve eski haline gelmiş oluyor. Bu buluntuyu 2008-2009 yıllarında bulduk" bilgisini verdi.

Kemerler için güçlendirme çalışmaları

Antik kentteki duvar yazılarından da bahseden Ersoy, “Antik çağın siyaset dışında günlük yaşamındaki her alanına dokunan duvar yazılarının olduğu bir koleksiyon var. Orayı gelecek yıldan itibaren en azından bir bölümünü ziyaretçilere açmaya çalışacağız. Milattan sonra 177 sonrasında meşe kömüründen duvar yazıları karşımıza çıkıyor. 4'üncü yüzyıla kadar bu alanda resimler çizilmiş. Bu alandaki kemer sistemi de Roma döneminin inşaat teknolojisi. Roma, bu kemerleri yapmasaydı anıtsal yapılar yapamazdı. Roma'dan önce böyle bir kemer teknolojisi yok. Genelde yığma yapılar yapılıyor. Fakat buradaki kemerlerle birlikte, Kolezyum'un yapılmasının altlığında bu kemerler var. Kemerleri birleştirirsek bir alt geçit, bir üst geçit oluşuyor. Yani Kolezyum ancak böyle inşa edilebilirdi. Burada Roma'nın inşaat teknolojisinin izini görüyoruz. Kare kütleler de 24 metre yüksekliğindeki bu yapıyı taşıyabilmek, depremde yıkılmasını engellemek, kemerleri destekleyebilmek üzere yapılmış olan güçlendirmeler. İçinde hep devşirme malzeme var. Yani depreme karşı hızla yapmışlar. Deprem, İzmir'in kaderinde, tarihçesinde hep bulunuyor” sözlerine yer verdi.

193 hektarlık alanda kurulmuş bir antik kent

2007 yılından itibaren arkeolojik çalışmaların kazı başkanlığını yürüten Dr. Akın Ersoy, kazı çalışmaları ile ilgili şu bilgileri paylaştı: “Cumhurbaşkanlığı kararlı kazı kapsamında Smyrna Tiyatrosu ve Smyrna Agorası'nda arkeolojik çalışmaları yürütüyoruz. Kadifekale'den Kemeraltı'na kadar olan bu yamaç alanda, yani 193 hektarlık bir alanda kurulmuş antik kentten bahsediyoruz. Kentin efsanevi kurucusu Büyük İskender olarak karşımıza çıkar. 50-100 yıllık süreç içerisinde de Helenistik dönem ve Roma döneminin en güçlü, en büyük kentlerinden biri ortaya çıkıyor. Bu kentin özelliği, aynı İstanbul gibi üzerinde yaşanabilir bir kent halinde bugüne kadar ulaşmış olması. Bizler kentsel arkeoloji yapıyoruz. Burada dönem ayırt etmeksizin hem Helenistik ve Roma dönemi malzemesine hem de ondan sonraki beylikler ve Osmanlı dönemi ile erken cumhuriyet dönemin tabakaları ve objelerine saygı göstererek buradaki çalışmaları yürütmekteyiz.”

“Bin 483 adet objeyi İzmir Müzesine kazandırdık”

Alanda, birinci derece arkeolojik sit alanı olarak iki büyük alan olduğunu dile getiren Ersoy, şöyle devam etti: “Birisi Kadifekale, hemen altında yine birinci derece arkeolojik sit alanı içinde kalan Smyrna Tiyatrosu ve birinci derece arkeolojik sit alanındaki Smyrna Agorası. Hatta biz arkeolojik çalışmayı agoranın ötesine taşıdık. Antik kentin merkezindeyiz. Her İzmirlinin gün içinde bir defa da olsa uğradığı bir nokta burası. Burada tezgahlar vardı, dini ritüeller yapılıyordu, çocuklar koşturuyordu. Günlük yaşam içerisinde her türlü aktivitenin yapıldığı meydanın merkezinde yer alıyoruz ve bu meydanın çevresinde de sıcak havalarda, yağmurlu havalarda sığınılabilecek portikolar var. Bu portikolar, iki kat yükseklikte ve alanı çevreliyordu. 14 yıllık çalışmalarımızda, bin 483 adet objeyi İzmir Müzesine kazandırdık. İzmir Müzesinin bir köşesinde, son 14 yılda Smyrna kazıları çerçevesinde bulduğumuz heykel objelerinden oluşan bir köşemiz de var. Burada üç heykel eseri sergiliyoruz.”

“İzmir'in tiyatrosunda bir tuvalet yapısı ortaya çıktı”

İzmirlilerin en çok merak ettiği yapının Smyrna Tiyatrosu olduğunu dile getiren Ersoy, şöyle konuştu: “Bu yapıyı en kısa sürede ortaya çıkarmayı hedefliyoruz. Hiç ummadığımız buluntularla karşılaşıyoruz. İzmir'in tiyatrosunda bir tuvalet yapısı ortaya çıktı. Bu tarz beklenmedik yapıtları temizlemek ve belgelemek zaman alıyor. Tüm bunlar arkeolojik kazıların süresini uzatıyor. İzmir'de UNESCO kalıcı listesi içerisine girme çalışmaları devam ediyor. Bu çalışmaların merkezinde Smyrna Agorası ve Tarihi Kemeraltı Çarşısı var.” (İHA)

Yorumlar (0)
banner83
12
parçalı bulutlu
banner84
banner82
Namaz Vakti 05 Aralık 2021
İmsak 06:39
Güneş 08:06
Öğle 13:07
İkindi 15:36
Akşam 17:58
Yatsı 19:20
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 15 39
2. Konyaspor 14 26
3. Hatayspor 14 26
4. Fenerbahçe 14 24
5. Alanyaspor 15 24
6. Galatasaray 15 23
7. Başakşehir 14 22
8. Karagümrük 14 22
9. Beşiktaş 15 21
10. Adana Demirspor 15 20
11. Sivasspor 15 19
12. Antalyaspor 14 18
13. Altay 15 18
14. Gaziantep FK 14 18
15. Giresunspor 14 16
16. Kayserispor 14 16
17. Öznur Kablo Yeni Malatya 14 13
18. Göztepe 14 11
19. Kasımpaşa 15 11
20. Rizespor 14 10
Takımlar O P
1. Erzurumspor 13 28
2. Ümraniye 13 27
3. Ankaragücü 14 27
4. Eyüpspor 14 27
5. Bandırmaspor 14 25
6. Tuzlaspor 13 21
7. İstanbulspor 14 20
8. Kocaelispor 13 20
9. Gençlerbirliği 14 20
10. Samsunspor 13 19
11. Adanaspor 15 19
12. Menemenspor 13 17
13. Boluspor 13 16
14. Denizlispor 13 15
15. Bursaspor 13 14
16. Manisa FK 14 14
17. Ankara Keçiörengücü 13 13
18. Altınordu 14 13
19. Balıkesirspor 13 7
Takımlar O P
1. Man City 15 35
2. Liverpool 15 34
3. Chelsea 15 33
4. West Ham 15 27
5. Arsenal 14 23
6. Tottenham 13 22
7. M. United 14 21
8. Wolverhampton 15 21
9. Brighton 15 20
10. Leicester City 14 19
11. Crystal Palace 14 16
12. Brentford 14 16
13. Aston Villa 14 16
14. Southampton 15 16
15. Everton 14 15
16. Leeds United 14 15
17. Watford 15 13
18. Burnley 14 10
19. Newcastle 15 10
20. Norwich City 14 10
Takımlar O P
1. Real Madrid 15 36
2. Sevilla 15 31
3. Real Betis 16 30
4. Atletico Madrid 15 29
5. Real Sociedad 15 29
6. Rayo Vallecano 15 24
7. Barcelona 15 23
8. Athletic Bilbao 15 20
9. Espanyol 15 20
10. Osasuna 15 20
11. Valencia 15 19
12. Mallorca 16 19
13. Villarreal 15 16
14. Celta de Vigo 15 16
15. Granada 15 15
16. Deportivo Alaves 15 14
17. Elche 15 12
18. Cádiz 15 12
19. Getafe 15 10
20. Levante 15 7