İnternet sitelerine BİK ilanı alabilmek için ağır koşullar

BİK’in hazırladığı, internet haber sitelerinin resmi ilan alma şartlarını düzenleyen yönetmeliğin taslağı ortaya çıktı. Taslak metindeki maddelere göre, internet siteleri için yeni bir mücadele başlıyor.

Güncel 04.01.2023, 12:49 04.01.2023, 12:55
İnternet sitelerine BİK ilanı alabilmek için ağır koşullar

İktidarın 'dezenformasyonla mücadele' adı altında Meclis'e sunduğu Sansür Yasası'nın yürürlüğe girmesinin ardından internet haber sitelerinin akıbetine ilişkin birçok soru belirsizliğini korumaya devam ediyor. İnternet haber sitelerinin Basın İlan Kurumu’ndan (BİK) resmi ilan almasının önünü açan yasada sitelerin ilan alabilmesi için ne tür şartlar aranacağını düzenleyen yönetmeliğin taslağı ortaya çıktı.

Gazete Duvar'dan Serkan Alan'ın haberine göre, internet medyasının temsilcileriyle toplantılar gerçekleştiren Basın İlan Kurumu (BİK), haber sitelerinin resmi reklam almasını düzenleyen ‘Resmî İlan Yayımıyla Alakalı İnternet Haber Sitelerine Dair Hükümler’ başlıklı bir taslak yönetmelik hazırladı. 13 Ocak’ta BİK Genel Kurulu’nda görüşülecek taslak yönetmeliğe göre internet haber sitelerinin ilan alabilmesi için oldukça katı kurallar getiriliyor.

Meslek örgütü temsilcilerine göre zorunlu tutulan kriterler medyayı tık haberciliğine indirgeyebilecek bir tehlike içeriyor ve Türkiye fiilen "internet haber sitesi mezarlığı" olacak.

Resmi ilan alabilecek internet haber siteleri için farklı kategoriler

Basın İlan Kurumu’nun resmi ilanlara dair yönetmelik taslağında resmi ilan yayınlayabilecek yayın organları için farklı kategoriler oluşturuldu. Türkiye genelini kapsayan yayın organları için "Genel Kategori" kriteri belirleyen BİK, 1’inci Kategori için İstanbul, 2’nci Kategori için Ankara ve İzmir’i belirledi. Üçüncü, dördüncü ve beşinci kategorideki kentler ise şu şekilde sıralandı:

Üçüncü Kategori: Adana, Antalya, Aydın, Balıkesir, Bursa, Denizli, Diyarbakır, Erzurum, Eskişehir, Gaziantep, Kayseri, Kocaeli, Konya, Malatya, Manisa, Mersin, Ordu, Sakarya, Samsun, Tekirdağ, Trabzon.

Dördüncü Kategori: Afyonkarahisar, Batman, Bolu, Çanakkale, Çorum, Edirne, Elazığ, Hatay, Isparta, Kahramanmaraş, Kastamonu, Kütahya, Mardin, Muğla, Sivas, Şanlıurfa, Tokat, Van, Zonguldak.

Beşinci Kategori: Adıyaman, Ağrı, Aksaray, Amasya, Ardahan, Artvin, Bartın, Bayburt, Bilecik, Bingöl, Bitlis, Burdur, Çankırı, Düzce, Erzincan, Giresun, Gümüşhane, Hakkari, Iğdır, Karabük, Karaman, Kars, Kırıkkale, Kırklareli, Kırşehir, Kilis, Muş, Nevşehir, Niğde, Osmaniye, Rize, Siirt, Sinop, Şırnak, Tunceli, Uşak, Yalova, Yozgat.

Çalışan sayısı kriteri

İnternet haber sitelerinin resmi ilan alabilmesi için gerekli şartlardan biri kadrolu çalışan sayısı. Türkiye geneli yayın yapan ve ilan almak isteyen internet haber sitelerinin en az 32, 1’inci kategoride yer alan kurumların en az 15, 2’nci kategoride yer alan kurumların en az 12 kişi çalıştırmaları zorunlu tutuldu. 3’üncü kategori için bu sayı 8, 4’üncü kategori için 6, 5’inci kategori için ise 4 çalışan olarak belirlendi.

Günlük en az 240 haber yayınlama şartı

Taslağa göre internet haber sitelerinin resmi ilan alabilmesinin bir diğer kriteri günlük yayımlanacak asgari haber sayısı oldu. Türkiye genelini kapsayan genel kategori için günlük en az 240, 1’inci kategori için 100, 2’nci kategori için ise 80 haber şartı öngörüldü. 3’üncü kategori için bu sayı 50 olarak belirlenirken, 4’üncü kategori için 40, 5’inci kategori için ise en az 30 haber yayımlanma şartı zorunlu tutuldu.

En az günlük 1,5 milyon görüntülenme

İnternet haber sitelerinin okunma oranları da ilan almanın şartları arasında yer aldı. Buna göre Türkiye geneli kategorisinde yer alan bir internet haber sitesinin günlük asgari tekil ziyaretçi sayısının 500 bin, günlük asgari sayfa görüntülenmesi sayısının da 1,5 milyon olması gerekiyor. İstanbul’u kapsayan 1’inci kategori için günlük asgari tekil ziyaretçi sayısı 50 bin, görüntülenme sayısı ise 150 bin olarak belirlenirken, Ankara ve İzmir’i kapsayan 2’nci kategoride bu sayılar tekil ziyaretçide günlük 30 bin, görüntülenmede ise 90 bin olarak belirlendi. 3’üncü kategoride yer alan yayın organları için günlük 20 bin ziyaretçi ile 60 bin görüntülenme şartı, 4’üncü kategoride yer alan kurumlar için günlük 10 bin ziyaretçi ile 30 bin görüntülenme şartı, 5’inci kategori için ise günlük 3 bin tekil ziyaret ve 9 bin sayfa görüntülenme şartı öngörüldü.

Resmi ilan yayınlayabilmek için bekleme süresi 24 ay

Taslağa göre internet haber sitelerinin resmi ilan yayımlayabilmeleri için bekleme süresi 24 ay olarak öngörüldü. Yani gerekli ‘asgari şartları’ sağlayabilen bir internet sitesi ilk resmi ilanını 2 yıl sonra alabilecek.

BİK’in belirlediği 2 yıllık süre sınırının ise bir istisnası söz konusu. Bir internet haber sitesi, birinci, ikinci, üçüncü, dördüncü veya beşinci kategoriler için belirlenmiş asgari kadro ve günlük asgari içerik sayılarının 2 katına, günlük asgari tekil ziyaretçi sayısının 6 katına ulaşırsa bekleme süresi 6 ay olarak uygulanacak.

Kurumun belirlediği ölçüm aracı kullanılacak

İnternet haber sitelerinin trafiklerinin en az yüzde 15’inin doğrudan gelen ziyaretçilerden oluşmasını zorunlu kılan BİK, 1, 2, 3, 4 ve 5’inci kategorilerde yer alan internet haber sitelerinin ziyaretçilerinin günlük ortalama sayfada kalma süresinin ise en az 1 dakika; genel kategoride ise en az 2 dakika olmasını zorunlu tuttu. Yönetmelik taslağına göre söz konusu veriler için internet haber siteleri, BİK tarafından belirlenen ve ziyaretçi trafik bilgilerini toplayan ölçüm aracını kullanmak zorunda olacak.

‘BİK’in sicilinin bozuk olduğu ortadayken yetkili kılınması yanlış bir karar’

Çağdaş Gazeteciler Derneği (ÇGD) Başkanı Can Güleryüzlü’ye göre hükümet tarafından ‘dezenformasyonla mücadele’ ve ‘yalan habere ceza’ söylemiyle getirilen düzenleme basın özgürlüğü ile halkın haber hakkını sınırlayıcı hükümlerle dolu. ‘Sansür yasası’ olarak nitelendirdiği yasanın “bir nebze olumlu” olarak değerlendirilebilecek internet haber sitelerine resmi ilan ve reklam yayınlama düzenlemesi için Basın İlan Kurumu’nun yetkili kılınmasına tepki gösteren Güleryüzlü, “BİK’in, eleştirel ve sorgulayıcı yayıncılık yapan basın kuruluşlarına yönelik sık sık başvurduğu resmi ilan ve reklam kesme cezaları nedeniyle sicilinin bozuk olduğu ortadayken, bir de üstüne internet haber sitelerine ilişkin yetkili kılınmasının, yanlış bir karar olduğunun altını çizmek isterim" dedi.

‘Türkiye fiilen internet haber sitesi mezarlığı olacak’

BİK’in internet haber sitelerinin ilan ve reklam alabilmesi için getirdiği kriterlerin, kurumun “sorunlu” bakış açısını yansıttığını ifade eden ÇGD Başkanı Güleryüzlü, söz konusu taslak ile haber alma hakkının esas alınması gerektiğini belirterek şunları söyledi:

“Türkiye’de şu anda bağımsız internet haber sitesi olarak faaliyet gösteren, diğer bir ifadeyle arkasında herhangi bir holding gücü bulunmayan haber sitelerinin, talep edilen sayıda çalışan istihdam etmesi, günlük takip sayılarının milyonu aşması oldukça düşük ihtimal. Düzenleme eğer bu şekilde çıkarsa Türkiye, resmi açıdan olmasa bile fiilen internet haber sitesi mezarlığı olacak.”

‘Taslak çalışma rafa kaldırılmalı’

Basın alanına ilişkin düzenlemelerin “kısıtlayıcı ve engelleyici” değil “düşünce ve ifade alanını genişletici” nitelikte olması gerektiğini belirten Güleryüzlü, "Söz konusu taslak çalışma derhal rafa kaldırılmalı ve başta internet haber sitelerinde çalışanlar ile basın örgütlerinin görüşlerinin yansıdığı bir düzenleme yapılmalıdır. İktidar ve dolayısıyla BİK, bu düzenlemeyi, yeni tartışma ve davaların konusu haline getirmekten sakınmalıdır” diye konuştu.

‘Personel sayılarıyla resmi ilan almaya hak kazanması mümkün değil’

Çıkan yasanın tek olumlu yanının internet haber sitelerinin basın kanununa eklenmesi olduğunu söyleyen Türkiye Gazeteciler Sendikası (TGS) Başkanı Gökhan Durmuş, “Ancak hazırlanan ve kamuoyuna sızan yönetmelikte görüyoruz ki yine öteleyen, internet haber sitelerinin ihtiyaçlarını karşılamayacak bir düzenleme söz konusu” dedi.

İnternet haber sitelerine ilan verilmesi için çalışan kriteri getirilmesine itirazlarının olmadığını, sektörde çalışan sayısının artırılması gerektiğini ifade eden Durmuş, “Daha kaliteli bir habercilik için istihdam artırılmalı. Ancak şunu belirtmek gerekiyor ki; bir internet haber sitesinin bu personel sayılarıyla 24 ay bekleyip resmi ilan almaya hak kazanması çok gerçekçi ve mümkün değil” diye konuştu.

Durmuş sözlerini sürdürdü:

“13 Ocak’ta Basın İlan Kurulu’nun genel kurulu toplanacak. Burada bekleme süresinin minimuma indirilmesi gerekiyor. 32 personelle 2 yıl boyunca ilan almadan bu çalışanların istihdamını sağlamak çok gerçekçi ve mümkün değil. 24 ay süre makul bir zamana çekilmeli.”

‘Medyayı tık haberciliğine indirgeyebilecek bir tehlikeyi beraberinde getirebilir’

Türkiye geneli kategorisi için günlük en az 1,5 milyon görüntülenme ve 500 bin tekil ziyaretçi şartının da çok yüksek olduğunu ifade eden TGS Başkanı Durmuş, “Habercilik açısından değerlendirdiğimizde bunlar çok mümkün rakamlar değil. Bu, Türkiye’de medyayı tık haberciliğine indirgeyebilecek bir tehlikeyi beraberinde getirebilir. Daha fazla tık almak için aldatma haberlere yöneltebilir. O nedenle tık haberciliğinin değil gerçek haberciliğin yapıldığı internet haber siteleri için bu rakamların düşürülmesi gerekiyor” ifadelerini kullandı. 

Yorumlar (0)
banner115
banner83
banner84
banner114
Namaz Vakti 27 Ocak 2023
İmsak 06:50
Güneş 08:14
Öğle 13:29
İkindi 16:10
Akşam 18:34
Yatsı 19:53
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 19 45
2. Fenerbahçe 19 41
3. Başakşehir 19 37
4. Beşiktaş 18 35
5. Trabzonspor 19 35
6. Adana Demirspor 19 34
7. Konyaspor 19 27
8. Kayserispor 19 26
9. Alanyaspor 19 25
10. Karagümrük 19 22
11. Ankaragücü 19 22
12. Giresunspor 19 21
13. Gaziantep FK 19 19
14. Kasımpaşa 19 19
15. Antalyaspor 18 18
16. Sivasspor 19 18
17. Hatayspor 18 17
18. İstanbulspor 19 15
19. Ümraniye 19 14
Takımlar O P
1. Eyüpspor 20 41
2. Samsunspor 20 38
3. Keçiörengücü 20 36
4. Bodrumspor 20 35
5. Pendikspor 20 34
6. Rizespor 20 34
7. Bandırmaspor 19 34
8. Boluspor 20 33
9. Sakaryaspor 20 31
10. Manisa FK 19 28
11. Göztepe 20 27
12. Adanaspor 20 22
13. Tuzlaspor 20 19
14. Altay 20 18
15. Erzurumspor 20 18
16. Altınordu 20 16
17. Ö.K Yeni Malatya 20 13
18. Denizlispor 20 12
19. Gençlerbirliği 20 10
Takımlar O P
1. Arsenal 19 50
2. M.City 20 45
3. Newcastle 20 39
4. M. United 20 39
5. Tottenham 21 36
6. Brighton 19 31
7. Fulham 21 31
8. Brentford 20 30
9. Liverpool 19 29
10. Chelsea 20 29
11. Aston Villa 20 28
12. Crystal Palace 20 24
13. Nottingham Forest 20 21
14. Leicester City 20 18
15. Leeds United 19 18
16. West Ham United 20 18
17. Wolves 20 17
18. Bournemouth 20 17
19. Everton 20 15
20. Southampton 20 15
Takımlar O P
1. Barcelona 17 44
2. Real Madrid 17 41
3. Real Sociedad 18 38
4. Atletico Madrid 18 31
5. Villarreal 18 31
6. Real Betis 17 28
7. Osasuna 18 28
8. Athletic Bilbao 18 26
9. Rayo Vallecano 18 26
10. Mallorca 18 25
11. Girona 18 21
12. Valencia 17 20
13. Espanyol 18 20
14. Almeria 18 19
15. Sevilla 18 18
16. Getafe 18 17
17. Celta Vigo 18 17
18. Real Valladolid 18 17
19. Cadiz 18 16
20. Elche 18 6