İlk yerli aşı hayvanlarda denenecek

Türkiye'de ilk defa genetik teknolojiyi kullanarak, m RNA temelli koronavirüs aşısı geliştiren merkezlerden biri olan Selçuk Üniversitesi Tıbbi Genetik Bölümü’nde Haziran ayında başlanılan aşı çalışmaları, hayvan deneyleri aşamasına geldi. BioNTech ve Moderna firmalarının geliştirdiği aşıyla aynı özelliği taşıyan aşının gelecek yıl yaz aylarında insanların kullanımına sunulacağını söyleyen aşı projesi yürütücüsü Doç. Dr. Nadir Koçak, "Türkiye’de ilk m RNA çalışmasını biz yapıyoruz. Bu konu üzerinde yoğunlaştık. Türkiye’nin m RNA teknolojisiyle geliştirilmiş ilk aşısı oldu. Şu anda hayvan çalışmaları aşamasına geçmiş bulunmaktayız" dedi.

Güncel 29.11.2020, 13:17 29.11.2020, 13:17
İlk yerli aşı hayvanlarda denenecek

Corona virüs aşısı geliştiren 13 merkezden biri olan Selçuk Üniversitesi Tıbbi Genetik Bölümü’nde Türkiye’de ilk defa genetik teknoloji kullanılarak mRNA temelli corona virüs aşısı laboratuvar ortamında sentezlenerek, hayvan testleri aşamasına geldi.

Tıbbi Genetik Bölümü Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Nadir Koçak başkanlığında yürütülen projede Dicle Üniversitesi, İnönü Üniversitesi, Etlik Üniversitesi, Cerrahpaşa Üniversitesi, Uşak Üniversitesi, Karatay Üniversitesi’nden de bilim insanları görev alıyor.

TÜRKİYE’NİN İLK M RNA TEMELLİ AŞI ÇALIŞMASI

Türkiye’nin ilk m RNA aşı çalışmasına 15 Haziran’da başladıklarını belirten Tıbbi Genetik Bölümü Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Nadir Koçak şöyle dedi:

"Selçuk Üniversitesi Covid-19 platformunda 2 aşı çalışmasıyla temsil edilmekte. Biz Covid-19 platformu dahilinde mRNA aşı teknolojisine dayalı bir çalışma yapıyoruz. Bu mRNA teknolojisi, dünyada da yeni bir teknoloji. Yaklaşık 4-5 yıllık geçmişi var. Bizim aslında ekip olarak daha önceden kanser aşıları üzerinde ilgimiz vardı. Özellikle bu yönde okumalar ve çalışmalar içerisindeydik. Biz ekip olarak aslında bu süreçte vicdanen birtakım çalışmalar içerisine girme zorunluluğunu kendimizde hissettik ve bu yönde bir proje geliştirme süreci içerisine girdik. TÜBİTAK projemizi çok kısa süre içerisinde kabul etti. Fakat Covid-19 projesinde yer alan aşı grupları içerisinde en geç başlayan biz olduk, Haziran 15’te çalışmalara başladık. Türkiye’de ilk mRNA çalışmasını biz yapıyoruz. mRNA teknolojisi dünyada 3’üncü aşı teknolojisi olarak tanımlanıyor."

'MRNA'YI OLUŞTURUYORUZ'

MRNA temelli corona viris aşı çalışmasını anlatan Doç. Dr. Nadir Koçak, "3’üncü jenerasyon aşı teknolojisi bu. MRNA’yı oluşturuyoruz. Sonra mRNA’yı bireylere kas yoluyla uyguluyoruz. Bu m RNA hücrelere gidiyor, hücrede sitoplazmaya gidiyor. Orada ribozomlar tarafından virüsün proteinine dönüştürülüyor. Bu proteinler meydana geldiği için bağışıklık hücrelerimiz bunları tanıyor ve antikor oluşturuyor. RNA’lar DNA’dan genler var, DNA’lar RNA’lara dönüştürlüyor. RNA’lar x geninin RNA'sı oluyor. Hücrede sitoplazmaya giriyor. Sitoplazma da ribozomlarda proteinlere dönüştürülüyor. Bizim hücrelerde oluşan süreci taklit ediyor. Protein üretim teknolojisi de diyebiliriz. Buna sentetik biyoloji de diyoruz" dedi.

'BIONTECH VE MODERNA’YI TAKİP ETTİK'

Dünyanın önde gelen firmaları BioNTech ve Moderna’yı takip ederek, sürekli projelerini geliştirdiklerini, bunun sonucunda da 4 aşı prototipi oluşturduklarını söyleyen Doç. Dr. Koçak şöyle konuştu:
Türkiye'nin ilk 'mRNA' aşısı, hayvan deneyleri aşamasına geldi - 5
"3 ay boyunca bu konu üzerinde yoğunlaştık. Hemen arkasından kendi mRNA’mızı dünyada da önde gelen grupları da takip ederek, etkinlik oranı yüksek bunun yanında istediğimiz cevabı alabilecek şekilde dizayn etmeye çalıştık ve bu süre içerisinde kendi aşımızı dizayn ettik. Yakın zamanda da kendi laboratuvarımızda sentezledik. Türkiye’nin mRNA teknolojisiyle geliştirilmiş ilk aşısı oldu. Ve biz şu anda hayvan çalışmaları aşamasına geçmiş bulunmaktayız. 2 ay içerisinde bu süreci tamamlamayı planlıyoruz. Daha sonra da insan üzerinde çalışmayı planlıyoruz. Bizim şu anda ön görümüz yaz ayı içerisinde insanlara uygulanabilir hale getirmek. Fakat biz alternatifli olarak gitmeye çalışıyoruz"

"Bu süre içerisinde protokolleri oturtup, bu konuda eksikliklerimizi tamamladıktan sonra arka arkaya 3 yeni dizaynlar oluşturduk. 3 tane dizaynın da 1 ay içerisinde sentezlerini tamamlamayı planlıyoruz. Bu sentezleri planladıktan sonra yaklaşık 4 tane prototip aşıları hayvanlara uygulamaya başlayacağız. Burada etkinliği yüksek bir aşıyla yürümeyi bundan sonraki süreci onunla götürmeyi planlıyoruz. Çünkü aşıda en önemli şeylerden birisi belli bir etkinliği yakalamak. Bizim takip ettiğimiz BioNTech ve Moderna gibi ekiplerin bu konuda yüzde 90- 95 civarında bir etkinliği yakalaması bizi sevindirdi. Biz de süreç içerisinde aşımızı sürekli modifiye ettik bu etkinliği yakalayabilmek için"

2021 YAZ ORTALARINDA İNSANLARA UYGULANABİLECEK

Aşının yakın zamanda hayvan deneylerinde kullanılacağını belirten Doç. Dr. Koçak, "Aşılardan bir tanesi hayvanlara uygulanmaya hazır. 1 ay sonra diğer üç tanesinin de eklenmesiyle 4 tanesini de hayvanlara uygulamaya başlayacağız. Bir tanesi için 10 gün içerisinde başlayacağız. Bu süre içerisinde diğer aşıları da uyguladıktan sonra en etkili olanla yolumuza devam etmeyi planlıyoruz. Bizim planımız yaz ayları. Yaz aylarında insanlara uygulanabilecek düzeye getirmeyi planlıyoruz. Yaz ortalarında süreç istediğimiz gibi tamamlanırsa, insanlara uygulamaya başlamış olacağız" dedi.

'VİRÜSE YAKALANIP, GELEYİM SİZDEN UZAK ÇALIŞIRIM DİYENLER OLDU'

Aşı çalışmalarında fedakarlıklarla dolu bir süreç yaşandığını söyleyen Doç. Dr. Nadir Koçak, "Arkadaşlar çok büyük fedakarlıklarla çalışıyorlar. Anadolu’nun çeşitli üniversitelerinden hocalarımız bu çalışmalar içerisinde yer alıyor. Bunun yanında yüksek lisans öğrencilerimiz, uzmanlık öğrencilerimiz de çalışmanın içerisindeler. Hepsi fedakarlık içerisinde, günde 4 saat uykuyla çalışıyorlar. Hafta sonları hepsi burada. Buranın ışığı hemen hemen hiç sönmedi diyebilirim. Bizim ekibimizin hemen, hemen yarısı virüse yakalandı. Bir pandemi hastanesinde çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Arkadaşlar hep fedakarlıklar gösterdi. Hatta virüse yakalandıkları zaman bile bizi arayıp ‘hocam iyi hissediyorum ben gelemez miyi? diyen arkadaşlar oldu. ‘Gelsem de sizden uzakta çalışsam’ diyenler oldu. Biz burada projemizde çalışan enfeksiyon hastalıklarında çalışan hocalarımızla danışarak süreci devam ettirdik. Bazen içimiz sızlayarak çalışmaları sınırlamak zorunda kaldığımız dönemlerimiz de oldu" diye konuştu.

Gen dizayn teknolojileri laboratuvar ortamında yapılıyor. (NTV)

Yorumlar (0)
banner82
banner83
10
açık
banner84
Namaz Vakti 15 Nisan 2021
İmsak 05:02
Güneş 06:29
Öğle 13:17
İkindi 16:58
Akşam 19:54
Yatsı 21:16
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 32 70
2. Fenerbahçe 33 66
3. Galatasaray 32 62
4. Trabzonspor 33 58
5. Alanyaspor 33 52
6. Gaziantep FK 32 50
7. Hatayspor 32 49
8. Karagümrük 33 49
9. Sivasspor 32 47
10. Göztepe 33 46
11. Antalyaspor 33 42
12. Konyaspor 32 40
13. Ankaragücü 32 36
14. Rizespor 32 36
15. Kasımpaşa 33 36
16. Malatyaspor 32 34
17. Başakşehir 32 33
18. Kayserispor 32 33
19. Gençlerbirliği 32 31
20. Erzurumspor 33 28
21. Denizlispor 32 26
Takımlar O P
1. Giresunspor 30 63
2. Adana Demirspor 30 58
3. Samsunspor 30 58
4. İstanbulspor 30 54
5. Altay 29 53
6. Altınordu 30 52
7. Ankara Keçiörengücü 30 49
8. Tuzlaspor 30 44
9. Ümraniye 29 41
10. Bursaspor 29 40
11. Bandırmaspor 29 39
12. Boluspor 29 35
13. Adanaspor 30 34
14. Balıkesirspor 30 32
15. Menemenspor 30 31
16. Akhisar Bld.Spor 30 25
17. Ankaraspor 29 22
18. Eskişehirspor 30 8
Takımlar O P
1. Man City 32 74
2. M. United 31 63
3. Leicester City 31 56
4. West Ham 31 55
5. Chelsea 31 54
6. Liverpool 31 52
7. Tottenham 31 49
8. Everton 30 48
9. Arsenal 31 45
10. Leeds United 31 45
11. Aston Villa 30 44
12. Wolverhampton 31 38
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 31 36
15. Brighton 31 33
16. Burnley 31 33
17. Newcastle 31 32
18. Fulham 32 26
19. West Bromwich 31 24
20. Sheffield United 31 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 30 67
2. Real Madrid 30 66
3. Barcelona 30 65
4. Sevilla 30 61
5. Real Sociedad 30 47
6. Real Betis 30 47
7. Villarreal 30 46
8. Granada 30 39
9. Levante 30 38
10. Celta de Vigo 30 37
11. Athletic Bilbao 30 37
12. Cádiz 30 35
13. Valencia 30 34
14. Osasuna 30 34
15. Getafe 30 30
16. Huesca 30 27
17. Real Valladolid 30 27
18. Elche 30 26
19. Deportivo Alaves 30 24
20. Eibar 30 23